arrow
Trang Nhà arrow Hội Họa - Nhiếp Ảnh arrow Họa arrow NÉT LÃNG MẠN TRONG TRANH THANH TRÍ - Biên soạn: Phan Anh Dũng
Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
Trang Nhà
Chủ Trương
Văn
Thơ
Nhạc
Hội Họa - Nhiếp Ảnh
Biên Khảo
Giao Điểm
- - - - - - -
Tác Giả
Tủ Sách
- - - - - - -
Sinh Hoạt
- - - - - - -
Liên Kết
- - - - - - -
Tìm Kiếm
Liên Lạc
NÉT LÃNG MẠN TRONG TRANH THANH TRÍ - Biên soạn: Phan Anh Dũng PDF Print E-mail

                         Tiểu Sử Họa Sĩ Thanh Trí

      

- 1961: Tốt nghiệp ưu hạng khóa 1 trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế.
- 1962: Tốt Nghiệp Khóa Sư Phạm Hội Họa tại trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định, Sài Gòn.
- 1993: Tu nghiệp về hội họa và tốt nghiệp về Design Drafting tại Cosumnes River College, Sacramento CA.
- 24 năm dạy hội họa tại các trường trung học ở Nha Trang (Nữ Trung Học Nha Trang, Hàn Thuyên) và Sài Gòn (Nguyễn Du, Văn Hiến).

Đến Hoa Kỳ năm 1987, thời gian đầu hành nghề họa sĩ tự do.
Đã tham dự trên 40 cuộc triển lãm chung và cá nhân tại Việt Nam và nhiều quốc gia từ 1965 đến 2009.

Đã được các giải thưởng:
     “Autumn forest spirit” - Mix media Excellence award 2009
     “Sleeping in peace” - Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center (SFAC), 2009 
     “Some Holy Things” - Water color, Excellence award, SFAC, 2007 
     “ Solar Eclipse” - Oil, Second Place, SFAC, 2006 
     “Silence Color” - Oil, Second Place, The League Of Carmichael Artists, Sacramento Fine Art Center 1991
     “Old Man” - Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center 1990
     “The Nature’s Color” - Oil, Sacramento Fine Art Center 1990
     “Reflection” - Oil, Honorable Mention 1989

Tháng 4 năm 2005 triển lãm tranh (thập niên 80-90) và ra mắt tập "Tranh & Thơ Thanh Trí" tại miền Nam California Hoa Kỳ.

Tháng 9 năm 2009 triển lãm tranh chủ đề "Đôi Bờ" tại miền Nam California Hoa Kỳ.

                        

                            

                                    Biography of the artist:

- 1961: Thanh Tri Nguyen was an honor graduate of the First Class (1957- 1961) of Hue National College of Arts.
- 1962: Graduated from National College of Arts, Teaching Department, Gia Dinh Sai Gon, Vietnam.  
- Immigrated to the USA in 1987, she first worked as a freelance artist then went back to Cosumnes River College of Sacramento to refresh her painting techniques and to study Design Drafting, and was graduated in 1993.
- 1965 to 2009: either as a host or contributor, she had 40 exhibitions in Vietnam and in foreign countries. Her last solo exhibition was held in Southern California, in September 2009.
- Art teachers for 24 years at different high schools in Nha Trang (Nha Trang High School for Girls, Han Thuyen) and in Sai Gon (Nguyen Du, Van Hien), and art classes.

- Awards: 

    “Autumn forest spirit” - Mix media Excellence award 2009
     “Sleeping in peace” - Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center (SFAC), 2009 
     “Some Holy Things” - Water color, Excellence award, SFAC, 2007 
     “ Solar Eclipse” - Oil, Second Place, SFAC, 2006 
     “Silence Color” - Oil, Second Place, The League Of Carmichael Artists, Sacramento Fine Art Center 1991
     “Old Man” - Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center 1990
     “The Nature’s Color” - Oil, Sacramento Fine Art Center 1990
     “Reflection” - Oil, Honorable Mention 1989

"Doi Bo" Solo Exhibition - Southern California (USA 2009) 

Her literature works: "Tranh và Thơ Thanh Trí" - Paintings and Poems by Thanh Trí (USA 2004)

              Thanh Trí, người bạn cùng thời hay tiếng sóng vỡ dưới trăng 
                                                  Họa sĩ Đinh Cường (2004)

Thanh Trí vẽ mà “tưởng chừng như hái giấc mơ”… Giấc mơ của một đời người,

…rồi những biến động của thời cuộc, nhất là những tang thương, đổ vỡ, mất mát của cuộc đổi dời khốc liệt sau tháng 4/1975. Vậy mà Thanh Trí vẫn không nguôi, vẫn vực dậy nguồn sáng tạo. Khởi đi từ hạnh phúc đến đau đớn, gào thét và im lặng. Đó là hai tứ thơ ở hai cực trong tranh Thanh Trí. Chị không dựng nên một thế giới hoang tưởng mà đã đắm chìm trong giấc mơ, để diễn tả thành đường nét, màu sắc quyết liệt của riêng mình, nên dễ nhận ra cái khoảng không trong tranh Thanh Trí đầy sự chuyển động… Tiếng gió, ánh trăng, mặt trời,hay cả tiếng sóng biển…

…Chất lụa và chất Huế trong tranh Thanh Trí vốn  đã là thơ

“Tình trăng tình biển rạt rào

Tình thơ sóng gọi dạt dào bờ đêm

 (Thanh Trí - Trăng và Biển)

…..

…thì Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế có Nguyễn thị Thanh Trí, người nữ họa sĩ đậu ưu hạng khoá đầu tiên, người của một thời áo lụa vàng và tóc gió thôi bay…

Viết về bạn, xem tranh bạn, tôi như còn nghe âm vang tiếng sóng vỡ dưới trăng.

                                 

             Người học trò cũ, tuổi đôi mươi tràn đầy ước mơ nghệ thuật
                                Phan Xuân Sanh (Cựu Giáo sư Cao Đẳng Mỹ thuật Huế)
 
….  Thanh Trí ngày xưa vốn trẻ đẹp, ngày nay đã trở thành người vợ, người mẹ, bà nội, bà ngoại cao niên chất chồng kỷ niệm, Thanh Trí muốn ghi lại một phần sự nghiệp nghệ thuật của Thanh Trí.

Cái quí nhất của một người họa sĩ như Thanh Trí là miệt mài sáng tác ra sức gìn giữ tác phẩm của mình. Mấy dòng ngắn ngủi này không sao nói hết được sự đam mê nghệ thuật của Thanh Trí từ trẻ đến giờ, từ khi còn là sinh viên, tốt nghiệp (ưu hạng) thành tài, rồi tu nghiệp ra làm cô giáo tại trường Nha Trang, Sài Gòn, mà nơi này nơi kia vốn đã nung đúc, xây dựng cho Thanh Trí nên người, người Việt Nam, người Huế, người nghệ thuật… và những năm tháng từ 1987 ở nước ngoài, Thanh Trí cũng luôn luôn học hỏi và sáng tác.

... Tình trong thơ của Thanh Trí, tình trong tranh của Thanh Trí, chân tình bước vào chiều sâu của tâm hồn, giác tri, trong gang tấc quả đã đượm ít nhiều chất thiền. Hiền thê của tôi (cũng thuộc làng Văn Học, thi pháp Huế) có nói:  “Tranh và Thơ của chị Thanh Trí  hiền và trong sáng, câu thơ nét vẽ như vang vọng, gợi lại ít nhiều diện mạo của Huế, Huế xưa và Huế nay, miên trường và nồng đượm, vẻ gì xa xôi, vẻ gì gần gũi, dẫu thời gian có phôi phai, nhưng lòng người nghệ sĩ vẫn như vậy”…

                             Triển Lãm Tranh "Đôi Bờ" - 2009

Cuộc triển lãm hội họa của họa sĩ Thanh Trí đã gây tiếng vang lớn trong giới sinh hoạt nghệ thuật trong những ngày cuối tuần qua.

Cắt băng khánh thành phòng tranh là Giám Sát Viên Quận Cam Janet Nguyễn, nghị viên Andrew Đỗ, nghị viên Dina Nguyễn và nữ tài tử Kiều Chinh.

Cuộc triển lãm bắt đầu từ Thứ Bảy 5-9-2009 và bế mạc hôm Chủ Nhật 6-9-2009 tại Gallery Việt Báo đã thu hút nhiều người quan tâm tới nghệ thuật, trong đó điển hình có họa sĩ Nguyên Khai, nhà phê bình hội họa Đặng Phú Phong, nhà thơ Trầm Phục Khắc, dịch giả Phan Khế, nhà văn Trịnh Gia Mỹ...

Đặc biệt, nét vẽ giàu nét chiêm nghiệm tâm linh của họa sĩ Thanh Trí cũng gây quan tâm từ nhiều tu sĩ. Sư Bà Thích Nữ Diệu Từ đã phát biểu trong buổi khai mạc, và đã ca ngợi họa sĩ Thanh Trí về các đóng góp lớn cho nghệ thuật.

Tham dự trong buổi khai mạc còn có hai chị em ni sư Thích Nữ Chân Thiền và Thích Nữ Chân Diệu. Cũng nên nhắc rằng Ni Sư Chân Thiền cũng là một nhà thơ đậm nét Thiền Tông, hiện trụ trì ở Thiền viện Sùng Nghiêm.

Giám Sát Viên Janet Nguyễn đã trao bằng tưởng lục Nghệ Sĩ Xuất Sắc (Outstanding Artist) cho họa sĩ Thanh Trí để ghi nhận các đóng góp của nghệ sĩ này.

Tương tự, cô Joan Kim Ngân thay mặt dân biểu tiểu bang Trần Thái Văn cũng trao bằng tưởng lục.

Xuất sắc trong vai trò MC là bà Nguyễn Trần Tấm, một học sinh cũ của họa sĩ Thanh Trí.

Trong khi đó, nhà thơ Đỗ Vinh, tuy là đóng vai phụ MC và phụ trách phần Anh Ngữ, nhưng cũng bày tỏ các phê bình xuất sắc của ông. Đỗ Vinh nói rằng đối với người đã tới tuổi thất tuần, họa sĩ Thanh Trí đã gây ngạc nhiên đối với người thưởng ngoạn vì các đam mê làm mới liên tục, nét vẽ lúc nào cũng đi tìm cái mới.

Nhà thơ Đỗ Vinh thêm, họa sĩ Thanh Trí đã nổi tiếng về tài năng đa dạng, ưa khám phá, đã nhiều thập niên thử thách với các thể loại sơn dầu, tranh lụa, sơn mài, và bây giờ la mixed media.

Trong những người phát biểu còn có tài tử Kiêù Chinh, nhà văn Bích Huyền, Dr. Fredereick Hodge, Bạch Huệ (cựu học sinh Trung học Nha Trang), Trương Đình Uyên (cựu học sinh Nguyễn Du, Sài Gòn)...

                 

Trong cuộc phỏng vấn riêng, Luật sư Trần Tấn Việt nói với phóng viên VB rằng vợ của ông là bạn học Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế, ra trường cùng khóa với  hoạ sĩ Thanh Trí. Luật sư Việt nói, ông đã xem tranh của họa sĩ Thanh Trí từ nhiều thập niên, và lòng đam mê đã giúp cho họa sĩ Thanh Trí cầm cọ vẽ lâu dài cả đời như thế mà lúc nào cũng muốn đi tìm cái mới.

Cuộc triển lãm lần này có nhan đề là “Đôi Bờ,”  gồm 42 tấm tranh thể loại mixed media, trong có có một họa phẩm gồm 7 tấm tranh ghép lại, trong đó gồm chân dung 6 vị Tổng Thống Mỹ.

Về quan điểm nghệ thuật, học sĩ Thanh Trí đã từng nhận xét về nghệ thuật như “vườn Địa Đàng không có bóng thời gian trôi, mà chỉ có bóng thời gian đọng lại trên màu sắc và đường nét của vọng tưởng.”

Thanh Trí từng tốt nghiệp ưu hạng khóa 1 trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế vào năm 1961 rồi đi dạy hội họa ở khắp nơi tại Nha Trang và Saigon. Định cư tại Hoa Kỳ vào năm 1987, thời gian này cô làm họa sĩ tự do và góp mặt tham dự trên 40 cuộc triển lãm chung và cá nhân từ năm 1965 đến 2009. Tác giả Đặng Phú Phong nhận định rằng “trong hơn 20 năm dạy hội họa, tính cách sư phạm rất ảnh hưởng trong bố cục tranh của bà...” Có lẽ người ta sẽ thấy rằng hai nét chính trong tranh của Thanh Trí là nét thanh tú và trí tuệ.

Bà sử dụng điêu luyện nhiều thể loại tạo hình từ đồ họa, màu nước, tranh lụa, sơn dầu, đến sơn mài và tranh lụa. Với sự đa dạng về phong cách thể hiện cũng khó để xác định khuynh hướng chủ đạo của họa sĩ. Tranh bà có lúc ẩn mình theo phái Tân Cổ Điển, có lúc hiện lên phái Biểu Hiện hay cũng có pha chút nét Trừu Tượng như trong tác phẩm Vô Đề chẳng hạn. Như thế đó tranh của Thanh Trí như mời gọi người xem hòa mình vào tác phẩm, thưởng ngoạn sự đa dạng của màu sắc, tình cảm chuyển động giữa con người với vạn vật, và nhân loại và đất nước.

Đặc biệt, nhà phê bình Đặng Phú Phong trong bài viết nhan đề “Họa Sĩ Thanh Trí Và Cuộc Triển Lãm Đôi Bờ” hôm Thứ Năm đã ghi nhận nét thơ mộng trong tranh:

“...Ngắm những bức tranh  mùa thu của Họa sĩ Thanh Trí, người xem thấy được những hang hóc hoang vu  sổng người lên chịu đựng đám lá mục thời gian  qua những nhát cọ khá hào phóng. Điều nầy càng dễ thấy hơn qua bức tranh Hành Trình Của Đá. Trong  những hình khối đa dạng, chập chùng đè lẫn lên nhau tạo nên ấn tượng hổn mang của thời hoang sơ lập địa , mời gọi người xem hòa mình vào cảnh trí của bức tranh, để cùng  bước theo hành trình của đá. Có hành trình của đá  thì cũng sẽ có giấc mơ của đá. Đá cũng là tôi ,là anh, là mọi người...

...Có sự kềm hãm và nhẹ nhàng trong những bức tranh mà thoạt tiên ta có thể nghĩ rằng bà đang phóng bút. Cho dù đâu đó nét tiểu thư của một thiếu nữ Huế thoáng ẩn hiện trong tranh của bà. Từng ngần ấy điều kiện khách quan cùng với một tâm hồn nhạy cảm, say mê nghệ thuật đã tạo cho tranh Thanh Trí một nét khá riêng. Thời Thanh Trí học trường Mỹ Thuật Huế, thời các cô gái Huế khi ở nhà thì kín cổng cao tường, ra đường luôn luôn cúi mặt, khép nép, tay lúc nào cũng sẵn sàng chực giữ lấy tà áo dài bị gió thổi tung bay thì chắc bà cũng đã từng phải đối phó gay go để theo đuổi con đường nghệ thuật đầy thơ mộng của mình. Sự thơ mộng đó trải đều trên chiều dày tác phẩm của bà, nhất là trên tranh lụa. Không khí tranh lụa của Thanh Trí thật lãng đãng, huyền hoặc và có lẽ tất cả những đôi mắt thiếu nữ trong loại tranh này  bà đều diễn tả nó thật diệu vợi xa xăm hướng về một chân trời riêng tư nào đó...”

Trong khi đó, ngắn gọn, dịch giả Phan Khế nói về tranh của họa sĩ Thanh Trí, “Màu sắc tuyệt vời.”

(Theo Vietbao)

                                     

    

                                  Hình Ảnh Buổi Triển Lãm:  > PPS-1        >  PPS-2 

                                    Phỏng Vấn Họa Sĩ Thanh TríDiễm Hương

                                 

                     Thưởng thức tranh Thanh Trí

         (Bài phát biểu của Bích Huyền nhân ngày khai mạc triển lãm tranh Thanh Trí năm 2009)
 
Dịu dàng, êm ả và… rất Huế là không gian tôi bước vào "phòng tranh trên trang nhà Art2all" do Đặng Lệ Khánh chăm sóc điều hành.
 
Tôi đã được quen biết và trở nên thân thiết với những người bạn người Huế đáng yêu ấy trên mạng lưới toàn cầu. Internet là con đường dẫn chúng tôi đến gần với nhau và chia sẻ với nhau, mối đồng cảm trong văn học nghệ thuật.
 
Chưa gặp chị, nhưng tôi đã tìm hiểu về người nữ họa sĩ đáng yêu này trong khu vườn art2all mà Đặng Lệ Khánh thiết kế.
Mở cửa ra là thấy dòng chữ lời đẹp như thơ hoạ sĩ Đinh Cường giới thiệu TT, "người của một thời áo lụa vàng và tóc gió thôi bay…".
Vâng, chị Thanh Trí thời là nữ sinh trường Đồng Khánh, Huế - trong trí tưởng tuởng tượng của tôi đẹp vô cùng.
Trong tác phẩm Tranh-Thơ Thanh Trí mà tôi có, chỉ thấy một tấm hình thời thanh xuân trên bãi biển Nha Trang. Khi đó, người nữ sinh ĐK ấy có lẽ đã trở thành người vợ, người mẹ và là giáo sư hội họa tại một trường Trung hoc TP Nha Trang. Thế nhưng nét đẹp thiếu nữ còn nguyên vẹn và trang phục thì… chao ơi là đẹp: vóc dáng thanh thoát, mái tóc thề, trang phục là quần may vải xéo, ống rộng và áo voan mỏng hai lớp nhưng vẫn gợi cảm vô cùng. Đó là “mốt” của phụ nữ trí thức miền Nam một thời, cho đến bây giờ tôi vẫn yêu ...
Trời cho Thanh Trí nhiều ưu đãi quá, một sắc đẹp, một tâm hồn mơ mộng nhưng luôn hướng tới chân thiện mỹ, một con người nhân hậu tài hoa …
 
Tất cả đã thể hiện trong thơ, trong tranh vẽ.
Dù chị có vẽ tranh lụa, tranh sơn dầu, tranh ký họa hay tranh trừu tượng thì tôi vẫn nhận thấy nét thơ mộng, lãng mạn bàng bạc trong tranh. Ngay cả khi chị ghi lại một hình ảnh buồn thảm, thương đau. Chẳng hạn như “Dưới Trời Ly Loạn (1975)”, như tranh sơn dầu "Cơn Lốc" hay là "Vợ Chồng Mù Tại Suối Tiên Nha Trang”.
Trong bức tranh sơn mài Cơn Lốc, tôi chẳng sao quên những giọt nước mắt trong suốt lóng lánh tuôn chảy trên gương mặt đau khổ của người thiếu nữ và bên cạnh bức tranh là bài thơ nhỏ của Thanh Trí:
 
Về đâu chiếc nón đứt dây
Về đâu gió loạn loạn cuồng quay đẩy đùa
Lấy chi che nắng che mưa
Lấy chi ngăn gió khỏi lùa tóc xanh?
 
Tôi tin rằng nhiều quý vị hiện diện hôm nay cũng từng trải qua một thời bão tố như hình ảnh TT diễn tả trong tranh…
Xem nhưng bức tranh như thế, dưới nét vẽ của chị TT, tôi cảm thấy trong tôi sự tan vỡ, sự đau khổ nhẹ nhàng hơn, theo thời gian nỗi đau như chìm lắng, như một chút mưa còn đọng lại trong lòng.
Vâng,
Ít thấy có bức tranh nào lạnh lẽo hay bị chìm sâu trong một khối màu đen tối, ảm đạm. Mà trái lại có rất nhiều bức tranh mầu sắc vui tươi, lấp lánh như có ánh nắng rọi chiếu qua một lăng kính rực rỡ bình minh (như Ngày Xuân, như Thương Nhau Cởi Áo Cho Nhau…) Trong sáng hơn là những bức tranh trẻ thơ, cháu nội, cháu ngoại của họa sĩ TT, hết sức thiên thần. (Lilian, Bảo Hân Trên Lụa, Chiếc Khăn Của Bà, những cô bé trong tranh rất tinh nghịch khi đội chiếc mũ đỏ rộng vành, khoác chiếc khăn dài lướt thướt của bà…). Dễ thương vô cùng và tràn ngập yêu thương trong những bức chân dung gia đình của HS TT.
Dịu dàng, dung dị, êm đềm cả màu lẫn nét vẽ, như Yếm Hoa, như Hương Sắc êm ả như ca dao, Có bức đẹp như huyền thoại như bức Hoa Cuối Mùa.
Người phụ nữ trong tranh qua bút pháp của TT, mềm như lụa mỏng, không hoa văn, không gấm vóc rực rỡ, mà giản dị đến mơ hồ như nỗi nhớ về “ai đó”, về “đâu đó” của “một người” gửi “một người” ở rất xa xôi nhưng dịi dàng gần gũi…
 
Đặc biệt tôi rất yêu những tác phẩm ghi lại tình mẫu tử cuả chị TT.
Những bức tranh toát ra vẻ dịu dàng, đằm thắm, thương yêu của người mẹ và gương mặt trẻ thơ ngời sáng nét tin yêu. Và bao trùm là không khí rất yêu thương, dịu dàng, thơ mộng. Trong bức Nâng Niu, nét bút tài hoa mềm như lụa, óng ả như tơ. Bức Tiếng Sóng Ru Con dù là tranh sơn dầu nhưng vẫn là nét mềm mại, TT đã đưa hình ảnh Mẹ-Con vào không gian trùng trùng sóng gió biển khơi.
Người thiếu phụ bế con mà thoạt nhìn tà áo nhạt nhòa giữa biển khơi, bỗng dưng tôi hình dung ra cảnh vượt biên có một không hai trong lịch sử loài người: cuộc trốn chạy của dân miền Nam năm 1975 khi Cộng Sản xâm lăng. Người ùn ùn bỏ nước ra đi, lênh đênh giữa biển khơi tìm tự do mà biết rằng chỉ có một phần sống chín phần chết.
 
Cảm nhận của tôi không sai khi con chuột kéo dần xuống phía dưới,là bài thơ Thanh Trí minh họa bức tranh Tiếng Sóng Ru Con:
 
Vòng tay mẹ ngỡ  võng trời
Bước chân nhè nhẹ chơi vơi chim chuyền
Âm thanh sóng vỗ biển hiền
Hoà cùng tiếng gió của miền thuỳ dương
 
Ru con ru cả biển thương
Mẹ mơ thế giới bốn phương thái hoà
Bầy con chấp cánh bay xa
Không gian tứ hải đều là anh em
 
Ru con dỗ giấc êm đềm
Bên bờ Thanh Hải sóng đêm rì rào
Ru con lòng những ước ao
Gởi vào  sóng  vọng dạt dào nhấp nhô
 
Ơn đầy Trời Phật độ cho
Thuyền  con đỗ bến giấc mơ xứ người
Nhưng lòng me nhớ biển  khơi
Nhớ từng tiếng sóng à ơi đêm trường
 
Con ơi, chớ quên  biển thương
Chuỗi ngày thơ ấu sóng thường ru con
 
Thưa quý vị,
Tranh Thanh Trí thấm đẫm chất hoài niệm, chất thơ vả cả chất nhạc nữa. Chẳng hạn khi nghe nhạc của Mozart, của Bethoven, Thanh Trí chỉ vẽ âm thanh chứ không vẽ người nhạc sĩ. Thế nhưng xem tranh, chúng ta vẫn cảm thấy có bóng dáng những thiên tài âm nhạc đó trong tranh, với những ngón tay hoa múa lượn trên phím đàn. Một chút xôn xao vỡ òa trong họa phẩm. Rất sống động.
 
Tranh Thanh Trí tinh tế và thấm đẫm tình người.
Bên cạnh nét thơ mộng , tranh Thanh Trí luôn tỏa ra niềm vui tươi, hy vọng, chứng tỏ chị có một quá khứ bình yên của một thời tuổi trẻ thiên đường, hạnh phúc.

Bích Huyền

              Tranh & Thơ của Thanh Trí - Chương trình thơ nhạc do Bích Huyền phụ trách

   Những Bộ Tranh Đặc Biệt Mừng Tết của Họa Sĩ Thanh Trí

                   PPS: > Xuân Kỷ Sửu 2009    > Xuân Canh Dần 2010       > Xuân Tân Mão 2011 

                                    

                              Một Số Tranh của Họa Sĩ Thanh Trí

                                                          > Xem tranh qua: PPS

                                                                Tranh Lụa

 

                             

                                

                              

      

                                   

                                                               Tranh Sơn Dầu

    

                           

   

                              

                       

                           

                                                                      Ký Họa

                                     

                    

                     

                                                         Tranh Trừu Tượng

                       

    

                    

               

 

          

                       

                     

                                                            Tranh Sơn Mài

       

                                

     

                                            Thanh Trí - Đặng Tiến

Thanh Trí là bậc nữ sử (la femme intellectuelle) tài hoa, phụng hiến cuộc đời cho hội họa.

Bà sử dụng điêu luyện nhiều thể loại tạo hình: đồ họa, màu nước, tranh lụa, sơn dầu, sơn mài. Tiêu biểu nhất, và làm nền cho nghệ thuật Thanh Trí là tranh lụa.

Hai nét chính trong tranh Thanh Trí là thanh tú và trí tuệ. Hai từ « thanh » và « trí » kết hợp ở đây là do tình cờ, một hạnh phúc của ngôn ngữ.

Thanh tú: thanh là trong sáng ; tú là tươi đẹp, mà còn có nghĩa là thêu, vẽ, bằng ngũ sắc. Màu sắc thiên nhiên và nhân tạo làm nên bản chất của hội họa. Thanh tú vượt qua vẻ tao nhã trong mỹ nghệ, vươn đến những cảm xúc mãnh liệt hay xoáy xuống đáy uẩn khúc của tâm tư để làm nên nghệ thuật.

Trí tuệ là vế thứ hai, như thành phần đối xứng thường gặp trong thiên nhiên trên một chiếc lá chẳng hạn. Trí tuệ nơi đây là một suy tưởng, hay nhiều ý nghĩ đồng quy, bồi đắp vào quá trình hình thành một bức tranh. Trí tuệ là thành tố, có khi đến trước, như gợi hứng, nhưng nó chưa phải là nội dung như người xem có thể hiểu lầm. Nội dung bức tranh là tổng thể họa phẩm, tạo nên rung cảm cho người xem, có khi vượt qua dụng tâm và dự đoán của tác giả.

Đây là một điểm lý thuyết thẩm mỹ, cần nắm bắt để thưởng ngoạn, đánh giá đúng mức một họa phẩm, thậm chí một họa tiết. Ví dụ, không tiêu biểu nhưng cụ thể và đơn giản nhất, năm nay Đinh Sửu, năm trâu, Thanh Trí vẽ trâu. Nhưng đây không còn là con trâu đinh sửu, mà là hình tượng thân thương hiện ra từ kỷ niệm, tâm thức của họa sĩ, do đó Thanh Trí âu yếm thực hiện hai bức tranh dưới đề tài « đôi bạn » (trâu) và  « Mẹ con » (trâu). Một mặt dùng những đường nét mảnh mai, màu sắc dịu nhẹ để thăng hoa đời sống cần lao, lam lũ ở nông thôn, mặt khác tạo được niềm huyền đồng cảnh-vật-người, là chủ đề thường xuyên trong tranh bà. Cũng như danh họa Nguyễn Tư Nghiêm hàng năm vẽ tranh con giống theo âm lịch, nhưng nội dung vượt hẳn mười hai con vật theo can chi.

                                 

      

Tiếng Việt ta có từ láy « vẽ vời », nghĩa hẹp là kiểu cách, bày vẽ vô ích. Trong hội họa, vẽ là vời, là mời gọi. Năm Sửu mời gọi con trâu; trâu vời gọi tình đôi lứa, đưa đến tình mẹ con, tất cả dẫn đến bức tranh, làm nên thế giới  nghệ thuật. Đi cày, ai cũng biết đặt trâu trước cái cày ; nghệ sĩ không được cái may mắn của nông phu : cầm cây cọ, trước giá vẽ, có khi anh không biết đâu là con trâu, cái gì cái cày. Có bột mới gột nên hồ, ai cũng biết vậy, nhưng trước một họa phẩm, đâu là bột, đâu là hồ, người xem phải phân vân.

Phân vân là đòi hỏi của mỹ cảm. Trước vẻ tráng lệ của cánh đồng hướng dương, chúng ta say đắm chẳng chút phân vân, như khi đứng trước họa phẩm «  Hướng dương » của Van Gogh. Nhìn cành hoa huệ, rồi nhìn sang tranh Tô Ngọc Vân, trước đóa hoa sen rồi ngắm tranh Monet, hay Nguyễn Sáng, cũng vậy thôi.  Tác phẩm nghệ thuật đòi hỏi chút phân vân tư lự, rồi mới đắm say.

Nhìn hoa huệ, hoa sen anh không cần, không nhất thiết phải góp phần vào tạo vật. Nhìn tranh, anh phải tham dự, có khi đồng tác với tác giả làm nên một trinh tiết mới cho họa phẩm.

Trâu là vật thực, tình bạn, tình mẹ con là tình thực ; cũng như những con chim  thường xuyên xuất hiện trong vũ trụ Thanh Trí, là vật thực. Nhưng vào đến tâm thức chúng ta hôm nay, nó biến hóa thành huyền thoại. Như lối lắp ghép của Max Ernst, Thanh Trí lắp ghép những mảng truyền thuyết, chính bà cũng ý thức khi đặt tiêu đề một bức tranh lớn «  Đất Mẹ và Huyền thoại ». Bà vẽ người mẹ nằm nghiêng ôm con vào lòng. Người mẹ quá trẻ so với tuổi con, tha thướt áo dài, đầu gối đè chiếc nón lá, giữa nhiều tàu lá chuối lót nền, bên bờ sông. Người mẹ tay ôm con, tay cầm ba nhánh hoa sen. Phải là ba nhánh.Trong góc trên bên trái, có thêm rồng bay lượn giữa tinh vân rạng rỡ. Hai mẹ con lim dim, an giấc, đứa bé tay vẫn cầm con chim hòa bình. Không có một lô gíc nào cả trong bức tranh, ngoài việc lắp ghép những mảng huyền  thoại. Những họa tiết kể trên mang nặng nội dung biểu tượng, đến từ một lối vẽ ít được sử  dụng trong nghệ thuật hiện đại, nhưng vẫn còn một lớp quần chúng ưa chuộng. Điển hình cho lối vẽ tượng trưng này, mà có người cho là minh họa, là bức Guernica nổi tiếng của Picasso hay một số tác phẩm Chagall.  Trọng điểm  và nữ tính trong tranh Thanh Trí là ở chỗ này chứ không do khí hậu lụa là như có người nói. Ta còn bắt gặp trong tranh các nữ họa sĩ trẻ hơn, như Bùi Suối Hoa hay Đinh Ý Nhi nhiều chất truyền kỳ và ký sự, dù các cô sử dụng kỹ thuật khác hẳn với tranh lụa cổ truyền.

Khi đổi chất liệu, nội dung tranh cũng thay đổi do yêu cầu kỹ thuật, nhưng không nhiều.

Tranh sơn dầu Thanh Trí đường nét giản lược, nhưng màu sắc quyết liệt hơn có khi đạt thành quả mới lạ. Nhất là với tranh trừu tượng, có lúc làm tác giả lúng túng, không biết đặt tên, gọi là « vô đề », có khi bà nối kết được với tập quán, gọi là « Hành trình của đá ». Địa chất (sỏi đá) cũng có lý lịch và oan khiên của nó ?

Tranh sơn mài của Thanh trí rất đẹp, hào hoa và truyền cảm, tiếc rằng bà vẽ  không nhiều, có thể vì loại tranh này đòi hỏi nhiều đầu tư công sức. Nhưng bà thành công, vì thoải mái trong thể loại cổ truyền, hợp với tạng vẽ công phu, lối suy nghĩ căn cơ. Tranh sơn mài tĩnh lược đường nét tối đa, buộc Thanh Trí phải tiết chế tài hoa. « Hoa tay » là sở trường của khách tài tử vẽ chơi, mà là sở đoản của họa sĩ chuyên nghiệp: hội họa đương đại ưu đãi những mảng màu lớn thay vì những đường vờn tinh tế. Do đó, sơn mài dù không phải là sở trường, mà lại  gạn lọc và tổng hợp được các thể loại tạo hình của Thanh Trí: giàu chuyển động mà trầm lắng, chan hòa ánh sáng mà vẫn e dè kín đáo. Tóm lại là thanh tú và trí tuệ.

Trí tuệ ở tranh Thanh Trí là những dòng suối trong, đồng quy về tình cảm, phục vụ lý tưởng. Thanh Trí là kẻ tham lam, khát khao thanh sắc, ánh sáng và chuyển động. Bà đổ dồn vào khung tranh tình yêu vạn vật, nhân loại và đất nước.

Đến với Thanh Trí trước tiên là đi tìm nghệ thuật. Cuối cùng sẽ gặp Nguồn Sống.
Và Nguồn Sáng.

Đặng Tiến
Paris, 11.05.2009

Họa sĩ Thanh Trí giữa thế giới sắc màu tâm ảnh - Trần Kiêm Đoàn

 Mỹ thuật là nghệ thuật của cái đẹp và họa sĩ là người đem những sắc màu và cảm xúc từ trong tâm thức của chính mình để sáng tạo thế giới: Một thế giới mang tính tượng trưng vừa hiện thực, vừa mơ mộng của cái đẹp.  Do đo', mỗi tác phẩm hội họa là một vũ trụ thu nhỏ tâm ảnh của người họa sĩ.  Mỗi họa phẩm là một mảnh tâm hồn của họa sĩ.  Màu sắc, đường nét, bố cục của mỗi bức tranh, do đo', vừa mang tính khách quan của thế giới hình tướng nhưng cũng vừa mang tính chủ quan sáng tạo của người nghệ sĩ.

          Cũng như văn hoá có bản sắc riêng của từng vùng và từng khái niệm chuyên biệt, mỗi lĩnh vực nghệ thuật có một ngôn ngữ riêng của nó.  Nếu thi ca, âm nhạc, kịch nghệ, điêu khắc...  mỗi bộ môn có một kỹ thuật diễn đạt riêng thì hội họa cũng có riêng một "họa ngữ" đặc thù của nó.  Ngôn ngữ của hội họa chính là màu sắc và đường nét độc đáo riêng của từng họa sĩ.  Từ những nét hoa văn đầy tính dân tộc trên những trống đồng Lạc Việt đến những đường nét bão liệt giữa những cơn say đời đầy cuốn hút của thiên tài Van Gogh, nét êm đềm tươi mát của Monet hay vẻ tĩnh lặng của Cézanne và sự dậy sóng giữa thế kỷ hai mươi của hiện tượng Picasso... lịch sử hội họa của thế giới mang đôi cánh của nàng tiên bay từ cổ tích êm đềm đến xe ngựa thời khai sáng phương Tây và tốc độ siêu thanh thời hiện đại.  Nghĩa là hội họa gắn liền với dòng sống sinh động của con người như bóng với hình. Nên người họa sĩ, dù trực tiếp hay gián tiếp, khó mà hoàn toàn thoát ly ra khỏi bối cảnh văn hóa, môi trường xã hội và bản sắc thời đại của mình xuất thân và đang sống để sáng tạo.  Những họa sĩ Việt nam cổ điển và đương đại cũng không ra ngoài bức tranh chung đó.

          Khái niệm hội họa Việt Nam mang dấu ấn lâu dài, từ thời minh họa hoa văn trên trống đồng dựng nước đến sự kế thừa những đường nét mộc mạc của tranh dân gian.  Nhưng lịch sử thành văn của nền hội họa Việt Nam có cột mốc thời gian từ năm 1925.  Đấy là thời điểm mà họa sĩ Victor Tardieu, người Pháp và họa sĩ Nguyễn Nam Sơn đứng ra thành lập Trường Mỹ Thuật Đông Dương đưa tới sự nở rộ của các tài năng hội họa Việt Nam.

          Nếu trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương có Lê Thị Lựu, nữ họa sĩ đầu tiên của Việt Nam nổi tiếng tài sắc; Trương Thị Thịnh, thủ khoa khóa đầu tiên của trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định; thì trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế có Thanh Trí, nữ họa sĩ đậu ưu hạng khoá đầu tiên (1957-1961) mà Đinh Cường, một họa sĩ nổi tiếng cùng thời đã "minh họa" như một nàng thơ Liêu trai: "người của một thời áo lụa vàng và tóc gió thôi bay..." 1

          Thanh Trí, người nữ họa sĩ của xứ Huế chính thức bước vào ngành hội họa vào lứa tuổi hai mươi.  Trong một khung cảnh văn hóa đậm tính nông nghiệp Việt Nam, nghệ thuật và đời thường không cưu mang nhau thành một thể mà cặp kè nhau như hai đối tác song hành.  Thanh Trí làm giáo sư để phục vụ nhu cầu đời sống gia đình và làm họa sĩ để thể hiện nhu cầu sáng tạo.  Đời thường thì có giới hạn mà nghệ thuật thì vô cùng nên Thanh Trí đã dồn tụ hết khả năng và tinh lực của đời mình vào sáng tạo nghệ thuật.  Trong những bước thăng trầm nhất của cuộc sống, Thanh Trí có thể đã buông bỏ nhiều thứ thiết thân nhưng chưa bao giờ buông tay với nghệ thuật; thậm chí đã có điều tâm nguyện rằng: "Nếu kiếp sau có trở lại làm người, cũng chỉ xin được làm người họa sĩ!"2

          Trong một tác phẩm viết về Hội Họa Việt Nam xuất bản năm 2003 tại Paris của Tiến sĩ Corinne de Ménonville nhan đề: "La PeintureVietnamiene, une Adventure entre Tradition et Modernité" 3(Hội Họa Việt Nam, một Cuộc Phiêu Lưu Giữa Truyền Thống và Hiện Đại), tác giả đã chia nền Hội Họa Việt Nam ra ba thời kỳ chính: (1) 1925 - 1945; (2) 1945 - 1975; (3) 1975 - Hiện đại.  Trong biểu đồ thời gian này, cuộc "phiêu lưu" hành trình nghệ thuật của Thanh Trí đã dàn trãi trong suốt cả hai thời kỳ về sau.  Thanh Trí vẽ trong chiến tranh, trong hòa bình, trong ly tán, trong hội ngộ; vẽ giữa quê hương mình, giữa quê hương người... bằng một sự đam mê mỹ thuật và một sự nhất quán chân tâm.  Chính sự say sưa và chung thủy với cái Đẹp và cái Thiện đã giúp Thanh Trí vịn bút sơn, sắc màu và giá vẽ để đứng dậy trước mọi nghịch cảnh của đời sống trong suốt 45 năm qua.

          Thế giới màu sắc của Thanh Trí chỉ là phương tiện giới hạn để ghi dấu cái vũ trụ tâm thức -- hành trình của màu là hành trình của tâm tưởng -- khoan hòa, thuần hậu của riêng mình.  Dù được thể hiện qua những tác phẩm màu nước, màu dầu, sơn mài, lụa, vải, gỗ, giấy... thì Thanh Trí vẫn thể hiện rất rõ nét cái hồn nghệ thuật nhất quán và giàu ấn tượng cảm xúc về con người và tạo vật.

          Ấn tượng sâu đậm nhất trong toàn bộ tác phẩm của Thanh Trí là tranh lụa.  Họa sĩ đã tận dụng tối đa ưu thế của thể loại tranh giàu chất Á Đông, mượt mà nhưng bí ẩn, để từ đó thổi những cảm xúc thẩm mỹ của suối nguồn tình cảm vào tranh lụa.  Lụa là nàng nghệ thuật dịu dàng nhưng khó tính.  Nàng kén chọn từ người ươm dệt, người vẽ tranh đến người thưởng ngọan.  Nhưng bằng tài năng và tâm huyết của chính mình, Thanh Trí đã biểu đạt một cách tự nhiên, đầy sức lay động về những đề tài thắm đượm tình người, tình yêu và tình quê hương đất nước.  Thanh Trí đã sử dụng những “gam” màu khó nhất trong tranh lụa là màu xanh lam nhạt và màu… mơ phai - như hư mà thật, như vỡ bờ mà ấp ủ để hồ quyện những ý niệm viễn mơ vào hiện thực.  Các họa phẩm như Yếm Hoa, Đốt Lò Hương Ấy, Giặt Lụa, Minh Tâm, Suối Bataan Philippines…4 là những biểu hiện điển hình.  Nét độc đáo nhất trong tranh lụa của Thanh Trí không tìm thấy ở các họa sĩ tranh lụa khác là màu trắng nguyên sơ.  Màu trắng ròng của lụa tạo một cảm giác ngọc ngà, trong ngần và yêu dấu...

          Tuy nhiên, khi bước qua một lĩnh vực đầy tính truyền thống và thế mạnh của hội họa phương Tây, tranh Sơn Dầu, Thanh Trí vẫn chứng tỏ bản lĩnh sáng tạo vững vàng mà uyển chuyển của mình.  Tuy đối tượng hội họa tiêu biểu vẫn là hình ảnh mềm mại muôn thuở của những mẫu người thiếu nữ Á Đông, nhưng Thanh Trí mang giá trị truyền thống tiếp cận với thực tế đời sống mới để tạo thành một cảm xúc mới.  Cái mới trong tranh Thanh Trí chẳng những không xa lìa hay đoạn tuyệt với cái cũ mà còn kế thừa và phát huy tình cảm cá nhân trong tình yêu đất nước và thiên nhiên. Họa phẩm Đất MẹHuyền Thọai đã nắm bắt được ngọn trào cảm xúc của tác giả khi nhìn về quê hương, mẹ và em thơ.  Sự trẻ trung của một thời áo trắng còn được ghi lại qua Nữ Sinh Áo Trắng, Đùa Gió hay Tắm Mưa Rơi.

          Và tranh sơn mài của Thanh Trí tập hợp lại sẽ thành tập hồi ký về quê hương.  Khi Thanh Trí khắc họa hình ảnh và ý niệm về quê hương, hình tượng và màu sắc không phải chỉ để thể hiện cái đẹp mà trội bật nhất là cái tình:  Tình trăn trở trong cõi ước mơ (Nguyện Cầu Hòa Bình);  tình tươi mát đầu nguồn (Trẻ Thơ và Đèn Trung Thu). Nhưng bàng bạc khắp nơi vẫn là Tình Mẹ (Theo Mẹ Đi Chợ Tết, Chợ Tế Đầu Làng)...

          Thanh Trí không tự cho mình theo một xu hướng hay ở trong một trường phái hội họa nào cả.  Phải chăng, đấy chính là tinh thần mềm dẽo và đa dạng "Thu ăn măng trúc đông ăn giá, xuân tắm hồ sen hạ tắm ao" của giới kẻ sĩ và nghệ sĩ truyền thống Việt Nam.  Thế nhưng khi bước vào lĩnh vực tranh trừu tượng (Abstract paintings), Thanh Trí đã tự minh họa những bức tranh vẽ theo khuynh hướng trừu tượng của mình là Hoa Tư Tưởng (Flower of Thought).  Hội họa thế giới bước từ xu hướng hiện thực (realism/presentationalism) sang khuynh hướng Trừu Tượng Tây Phương (abstract) và Trừu Tượng Biểu Hiện (abstract expressionism) thoát thai từ Bắc Mỹ là cả một bước dị dẫm đầy trăn trở.  Những họa sĩ tiền phong như Pollock, de Kooning... muốn vẽ lại tư tưởng và khái niệm trừu tượng bằng những ấn tượng sắc màu tương phản.  Sự quằn qụai thai nghén để mang cái thế giới ẩn tàng của tiềm thức (subconcious) qua bên kia bờ giác ngộ thật là đa đoan.  Nhưng trong khi đó thì hội họa trừu tượng Việt Nam bước từ hiện thực sang trừu tượng một cách nhẹ nhàng như nhận xét của Trịnh Cung: "Hội Họa Trừu Tượng Việt Nam có một đặc thù của nó là tinh thần thi ca bao trùm lên toàn bộ tác phẩm.  Nó không mang sức mạnh của những phản ứng tích cực và tham vọng chinh phục những mục tiêu không dễ dàng như Hội Họa Trừu Tượng phương Tây  và khối Xã hội công nghiệp." 5  Những cánh hoa tư tưởng mang tính trừu tượng của Thanh Trí được thể hiện một cách ngỡ như quay cuồng đầy bão lọan trong đường nét và sắc màu, nhưng nội dung vẫn là sự thuần hậu và sâu kín của một trạng thái tâm lý Đông Phương phảng phất cái hồn thiên cổ và triết lý tĩnh lặng của Thiền.  Giọt Nắng SớmChiều Tà đều là hoa.  Linh Hồn Nghệ Thuật và Bóng Thời Gian là trái chín ươm mầm và lá rụng.  Giọt Rượu Nồng không làm người ta say mà làm cho người thổn thức và Tình Yêu Hiện Hữu đã có đôi mắt trẻ thơ.  Trừu tượng và hiện thực trong tranh Thanh Trí không phải là một đường cong hay một đường thẳng mà là một vòng tròn.  Nếu chưa phải là vòng tròn viên mãn thì cũng là một vòng tròn gặp gỡ giữa quá khứ, hiện tại và vị lai của suy tư và dòng sinh mệnh Việt Nam quê mẹ và Việt Nam tha hương.

          Trong tác phẩm sưu tập tranh (Album of Paintings) của Thanh Trí xuất bản năm 2004 tại Hoa Kỳ, một tác phẩm "Tranh Thơ"  được in ấn cẩn trọng cũng như trình bày rất trang nhã và mỹ thuật.  Với Tranh Thơ, người yêu tranh sẽ có cơ hội vừa xem tranh vừa đọc những vần thơ cảm tác mượt mà của tác giả.  Họa và thơ quấn quýt nhau trong dòng nghệ thuật của Thanh Trí.  Đó là khái niệm "thi trung hữu họa" đầy quyến rũ trong quan niệm mỹ thuật Á Đông mà một nhà thơ đã hình tượng hóa rằng: "Trong thơ có họa mơ đồng cổ. Trong họa đầy thơ nhớ Nguyễn Du..."6!  Thanh Trí vừa phóng bút lên màu, vừa làm thơ nên có lẽ vừa nhớ người thơ, vừa mơ đồng cổ trong tiến trình sáng tạo!

          Tuy chưa phải là tất cả, nhưng có thể nói tác phẩm Tranh Thơ nầy là một bộ sưu tập những họa phẩm tương đối tiêu biểu nhất trong gần cả một quá trình sáng tạo kéo dài gần nửa thế kỷ đời người của Thanh Trí.  So với tranh thật bên ngoài, những bức tranh được tuyển chọn in trong Tranh Thơ, qua sự chắt lọc đơi khi rất khó tránh cảm thức chủ quan và qua kỹ thuật sắp xếp, in ấn khá nhiêu khê, nên cái "thần" mang nét tinh anh của nguyên bản rất khó mà giữ được trọn vẹn.  Tuy nhiên, tác phẩm đã giới thiệu được một cách đầy tính nghệ thuật những họa phẩm đắc ý của Thanh Trí.

          Nhân dịp giới thiệu tập Tranh Thơ nầy vào hạ tuần tháng giêng năm 2005 tại San Jose, Thanh Trí cũng giới thiệu những bức tranh đã vẽ từ thập niên 80 qua kỹ thuật thuần túy của Việt Nam với màu nước trên lụa, cùng với một số tranh sơn dầu; trong đó, có một số tranh ghi dấu ảnh hưởng màu sắc của cuộc sống mới.  Nhưng nét vẽ riêng tay làm bối cảnh và điểm tựa cho dòng sáng tạo của Thanh Trí vẫn là tình cảm chan hòa, đôn hậu của con người và thiên nhiên tươi mát, trong lành.  Xem tranh Thanh Trí, người thưởng ngoạn bắt gặp một cảm giác hầu như có một một sự hòa giải toát ra từ tâm thức sáng tạo của người họa sĩ. Sự quay quắt cháy bùng của hoàn cảnh nghiệt ngã (Trong Cơn Gió Loạn), của sự mất mát và tuyệt vọng (Cô Đào Say) cũng chỉ là chiếc võng thời gian đong đưa giữa không gian từ từ chậm lại trong cõi vô thường của kiếp người (Chiếc Bóng Thân Yêu Giọt Nước Nào).  Và chiếc bóng sau cùng đã đợi chờ ở đó như một niềm an lạc, một sự giải thoát cứu rỗi (Nàng Nghệ Thuật).

          Thanh Trí đã đem cả tài hoa và tấm lòng thuần hậu để làm đẹp thế giới sắc màu tâm ảnh.  Nhân ảnh có thể phôi pha theo ngày tháng; nhưng tâm ảnh vẫn là dáng vẻ mà người họa sĩ đã bắt gặp, ghi dấu một lần và mãi mãi.

Trần Kiêm Đoàn (Sacramento, mùa Tết 2005)        

Ghi Chú:

1 Đinh Cường: Thanh Trí Tranh Thơ 2004

2 Thanh Trí: Tâm Sự Với Bằng Hữu

3 Corinne de Ménonville: "La PeintureVietnamiene, une Adventure entre Tradition et Modernité" Paris 2003

4 Những từ in đậm và nghiêng dùng trong bài viết nầy là tên những họa phẩm của Thanh Trí

5 Trịnh Cung: Trả lời tác giả biên khảo Hội Họa Huỳnh Hữu Ủy trong "Mấy Nẽo  Đường của Nghệ Thuật và Chữ Nghĩa". Văn Nghệ; Hoa Kỳ 1999.

6 Thơ Tam Giang: Cõi Về Của Thi Ca.  SG 2003 

            

Tài liệu tham khảo:

Website http://www.art2all.net/tranh/thanhtri/thanhtri.html ; Các bài viết của Đặng Tiến, Bích Huyền, Đinh Cường, Trần Kiêm Đoàn, Phan Xuân Sanh, phóng viên củaVietBao ...; chương trình phỏng vấn của Diễm Hương; chương trình Thơ Nhạc của Bích Huyền ...


                           NÉT LÃNG MẠN TRONG TRANH THANH TRÍ - Biên soạn: Phan Anh Dũng

                                   Xin vui lòng gởi ý kiến xây dựng về:


Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
   Copyright © 2007 Cỏ Thơm

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.

Designed by mambosolutions.com