CÂU CHUYỆN ĐẦU NĂM và NHẠC SĨ HOÀI AN - Biên soạn: Phan Anh Dũng
Nhạc sĩ "Câu chuyện đầu năm" qua đời
Nhạc sĩ Hoài An - tác giả của rất nhiều khúc nhạc xuân trước năm 1975 như: Câu chuyện đầu năm, Ngày xuân thăm nhau, Tâm sự ngày xuân... - đã từ trần vì tuổi cao sức yếu tại nhà riêng vào 17g ngày 15-3-2012, thọ 84 tuổi.
Nhạc sĩ Hoài An (tên thật: Nguyễn Ðắc Tịnh) sinh ngày 20-5- 1929. Ông còn có một bút danh khác là Trang Dũng Phương. Với hai bút danh này, ông đã có hơn 50 ca khúc viết một mình và viết cùng nhiều tác giả khác. Trước năm 1975, nhạc của ông được hát khá nhiều ở miền Nam Việt Nam. Hằng năm mỗi dịp Xuân về, ca khúc Câu chuyện đầu năm của ông vẫn thường được hát như một dấu hiệu mừng mùa Xuân đến và mang đầy hi vọng của năm mới. Những ca khúc về nông thôn, mang âm hưởng dân ca của ông cũng rất thành công như Trăng về thôn dã, Tình lúa duyên trăng, Thiên duyên tiền định... Lời nhạc của nhạc sĩ Hoài An mộc mạc, trữ tình, giản dị, dễ thuộc.
Những tác phẩm của nhạc sĩ Hoài An:
Anh sẽ về (Hoài An) Câu chuyện đầu năm (Hoài An) Còn nhớ hay quên (Hoài An) Đôi đường ly biệt (Hoài An) Gửi ánh trăng thề (Hoài An) Hai mái tóc một cuộc đời (Hoài An) Không bao giờ nhạt phai (Hoài An) Kỷ niệm nào buồn (Hoài An) Mộng về đêm trăng (Hoài An) Ngày về thăm nhau (Hoài An) Ngày về thăm quê anh (Hoài An) Tấm ảnh không hồn (Hoài An) Tâm sự ngày xuân (Hoài An) Tâm sự người về (Hoài An) Tình chết theo đàn (Hoài An) Trăng lúa miền Nam (Hoài An) Trước giờ tạm biệt (Hoài An) Xin đừng lỗi hẹn (Hoài An)
Những sáng tác chung với những nhạc sĩ khác:
Thiên duyên tiền định (Trang Dũng Phương - Nguyên Lễ) Dựng một mùa hoa (Hoài An - Phó Quốc Thăng) Quê tôi (Hoài An - Phó Quốc Thăng) Thanh bình trở lại thôn xưa (Hoài An - Phó Quốc Thăng) Trăng về thôn dã (Hoài An - Huyền Linh) Hương nhạc tình quê (Hoài An - Huyền Linh) Tình người lữ thứ (Hoài An - Huyền Linh) Ca khúc yêu đời (Hoài An - Huyền Linh) Tình lúa duyên trăng (Hoài An - Hồ Đình Phương) Lá thư đầu mùa (Hoài An - Hồ Đình Phương) Mùa hoa ước hẹn (Hoài An - Hồ Đình Phương) Dạ khúc đêm trăng (Hoài An - Hồ Đình Phương) Đừng buồn khi cách biệt (Hoài An - Y Vân) Khúc nhạc thanh bình ( Hoài An - Anh Khoa) Biết phải làm sao (Trang Dũng Phương)
Danh sách nhạc mới của Nhạc sĩ Hoài An (đã đăng ký bản quyền):
01_Anastasia. 02_Bán sầu. 03_Chỉ còn xuân thôi. 04_Dù chỉ một lần. 05_Đời anh vẩn cô đơn. 06_Đón xuân nhớ Mẹ. 07_Em vẫn là hoa khôi. 08_Gặp nhau làm chi (Muộn màng). 09_Giọng hát vô tình. 10_Giây phút mộng du. 11_Hoa nở trong tim. 12_Nhớ về với em nhé. 13_Như ánh mây trời. 14_Sẽ gặp lại nhau. 15_Thêm một tình quê. 16_Thuyền mộng cặp bến chưa? 17_Thương ve sầu hạ. 18_Tỉnh mộng còn thương. 19_Viết thêm vào hồn quê.
Hoài An
Trước 1975, nhạc Hoài An được hát khá nhiều ở miền Nam. Các ca khúc được được biết đến nhiều nhất của ông có thể kể: Dựng Một Mùa Hoa, Tình Lúa Duyên Trăng, Câu Chuyện Ðầu Năm,... Nhạc Hoài An mộc mạc nhưng trữ tình, giản dị, dễ thuộc, gần như ai cũng có thể nhớ và hát được, dù người ta có không phải là ca sĩ chăng nữa. Có thể coi nhạc Hoài An một nửa là dân ca, một nửa là tình ca. Bài “Tình Lúa Duyên Trăng” của ông, do Hồ Ðình Phương viết lời, là một thí dụ điển hình:
“Mây bay qua Ánh trăng chiếu dần vào ruộng đồng bao la Nghe xa xa Mấy câu hát vè vọng từ đầu thôn đưa về Quê hương ta đất xưa vốn nghèo Nhưng giàu tình thương nhau Biết yêu lúa màu xa cuộc đời cơ cầu Gái trai biết làm tròn lời thề ghi ban đầu Ðêm hôm qua Gió lay lá cành chờ cảnh đẹp trăng thanh Theo dư âm Tiếng ru quyến tròn chừng buộc vào mối duyên lành Thương cho nhau Nắng mưa cấy cày ngoài ruộng đồng nông sâu Sớm hôm tưới trồng nào quản đời cơ cầu Vững tin có ngày mình được nhìn lúa thơm vàng
Giai điệu khơi gợi, kêu gọi ca từ. Có phải lời ca của Hồ Ðình Phương đã giải nghĩa hết được nhạc Hoài An? Nhớ lại, có một dạo, mấy năm liền, cứ Tết đến, tại Sài Gòn, gần như ở đâu người ta cũng nghe thấy bài “Câu Chuyện Ðầu Năm” của Hoài An, trên các đài phát thanh, truyền hình, nơi các hàng quán bán băng đĩa nhạc, đến nỗi, nó trở thành một cái gì đó tựa như tín hiệu của mùa xuân. Cứ nghe bài hát là người ta lại nghĩ đến Tết hay những ngày sắp Tết. Kế, xảy ra cái tết Mậu Thân. Vài ngày tết năm đó người ta chỉ còn nghe thấy tiếng súng nổ ran quanh thành phố. Bài hát bỗng tắt tiêng. Rồi người ta lại được nghe thấy lại. Nhưng cũng từ đó, đối với rất nhiều người, hình như nó đã không thể nào rũ hết được nỗi buồn thảm mang trong mình. Những người quen biết Hoài An cũng thường nhớ tới dáng người cao, gầy, đôi khi hơi khòm xuống vì chứng đau dạ dày và nụ cười hiền lành của ông. Sau biến cố 30 Tháng Tư, 1975 phần lớn người miền Nam tan tác mỗi người một phương. Thỉnh thoảng người nọ nghe tin người kia qua người thứ ba. Câu hỏi và tin tức người ta muốn biết về nhau là: Có bị bắt không? Ðã đi được chưa? Vượt biên được chưa? Còn sống không? Những bài hát cũ bị cấm đoán một thời gian rồi lại được cho hát lại. Nghe nói về sau Hoài An thích nghiên cứu tử vi. Những người giỏi về khoa này cho hay, ai bị bệnh đau dạ dày, coi tử vi có thể biết được. Ai bị bắt, khi nào được tha coi tử vi cũng có thể biết được. Không biết Hoài An có tìm ra trong đó chương nào khả dĩ giải thích được nỗi lênh đênh của chung các tác phẩm nghệ thuật và các ca khúc của riêng ông chăng? Sau đây là nguyên văn bài “Câu Chuyện Ðầu Năm” của Hoài An:
“Trên đường đi lễ xuân đầu năm Qua một năm ruột rối tơ tằm Năm mới nhiều ước vọng chờ mong May nhiều rủi ít ngóng trông Vui cùng pháo đỏ rượu hồng Ta cùng nhau đón thêm mùa xuân Xuân đổi thay dù biết bao lần Xin khấn nguyện kế chặt tình thân Vin cành lộc những bâng khuâng Năm này chắc gặp tình quân Xuân mang niềm tin tới Bao la nguồn yêu mới Như hoa mai nở phơi phới Thế gian thay nụ cười Ðón cho nhau cuộc đời Trên đất mẹ vui khắp nơi Xuân gieo lộc khắp chốn Xuân đi rồi xuân đến Cho nhân gian đầy lưu luyến Ðón xuân trên mọi miền Viết thư thăm bạn hiền Một lời nguyền xin chớ quên Mong đầu năm cuối năm gặp may Gia đình luôn hạnh phúc sum vầy Trên bước đường danh lợi rồng mây Duyên vừa đẹp ý đắp xây Ôm nàng xuân đẹp vào tay”
đợi anh em nhé dù nắng mưa kéo dài ngày về dù tháng năm cách trở đường về thì vẫn đợi chờ anh em nhé dù cho sông núi kia ngăn biệt ngàn trùng sương tuyết phai mối tình mặn nồng anh vẫn tin nghĩa nặng vợ chồng thương anh, em dốc lòng tin anh về cho xứng với mối tình xưa câu thề trăng nước kia thấu tình em mây gió có thấu lòng em thương chàng năm tháng phong sương bụi đường
ngày mà tự do muôn nơi là ngày lệ em ngưng rơi bóng anh in trên ruộng đồi nối câu duyên xưa mặn mời ngày về ruộng xanh bao la vợ hiền cười tươi như hoa bõ công bao năm đợi chờ duyên nồng phủ mái tranh thơ
ngày về trẻ thơ vui ca tình người thương nhau bao la Bắc Trung Nam như một nhà nối duyên xưa thêm đậm đà ngày về cờ bay muôn nơi cuộc đời tự do nơi nơi đắp xây cho nhau đời đời muôn lời nở thắm trên môi.
Mây bay qua ánh trăng chiếu dần vào ruộng đồng bao la. Nghe xa xa mấy câu hát vè vọng từ đầu thôn đưa về. Quê hương ta đất xưa vốn nghèo nhưng giàu tình thương nhau biết yêu lúa mầu xa cuộc đời cơ cầu gái trai biết làm tròn lời thề ghi ban đầu.
Ðêm hôm qua gió lay lá cành chờ cảnh đẹp trăng thanh Theo dư âm tiếng ru quyến tròn chừng buộc vào mối duyên lành. Thương cho nhau nắng mưa cấy cày ngoài ruộng đồng nông sâu sớm hôm tưới trồng nào quản đời dãi dầu vững tin có ngày mình được nhìn lúa xanh mầu.
Ai thiếu tình quê lòng hằng mơ sống cùng trăng gió hiền. Đây chính là nơi người tìm trăng lên gió đưa êm đềm. Thay lời một lá thư duyên, câu hò lại ấm vui thêm. Nhọc nhằn càng thấy say quên dân vui đón mùa về trao hương nguyền.
Em em ơi sớm hôm có nàng giờ được mùa no ấm. Anh anh ơi nắng mưa có chàng đồng ruộng mình mới thơm vàng. Quê hương ơi chúng ta sẽ làm tròn cuộc đời tươi sáng góp đôi mái nghèo làm đậm tình xóm làng để năm tới một mùa được ngàn bát cơm vàng.
Đêm hôm nay ánh trăng thắm mầu càng đẹp người vai sánh. Trăng thanh ơi chứng cho những lời thề trọn đời ta chung tình. Yêu thương nhau góp tay giã đều đều gạo mình mau trắng sớm mai gánh nhiều nhiều ngược về đô thành bát cơm ấm lòng người để cùng sống no lành.
Mây trắng bay qua khi trăng dần lan Muôn câu hò nhịp nhàng khắp thôn trang Đoàn người say sưa vui tiếng hát vang Lúa dâng sữa ngọt đậm tình ta với nàng
Đêm lắng sâu khi sương lam dần xuống Hương ngạt ngào tình ruộng sắn ngô thơm Trời về khuya nghe man mác gió lộng Chắp duyên thắm dịu đep tinh ta với mình
Ô thoáng nghe câu hò, sớm bên nhẹ ngân ru hò Hò hò khoan tự do ấm no Nắm tay hát lên ngàn câu thanh bình Tình tang tình đồng quê tốt tươi Ánh trăng đang tỏa sáng ngời Tình tang ơ này tình tang ta ngước xem ông sao thần nông Bên sông ngân hà vắng bóng ngưu lang trầm ngâm nhớ nàng
Em có nghe chăng dư âm đồng quê Khi trăng ngàn mờ tỏa chiếu trên đê Đoàn người nông phu vui gánh lúa về Bóng trai gái làng hẹn hò nhau ước thề
Đom đóm bay quanh trên ao bèo xa Khi bao nguoi dìu dịu giấc nam kha Mộng triền miên say sưa dưới mái vàng Ánh trăng khuất chìm vào rặng tre cuối làng
Trông thế gian đang vui mừng đón xuân Chắc nàng xuân năm nay đẹp bội phần Ngắm rừng hoa mai đua nở tuyệt trần Đổi hương thay phấn giữa đêm chờ tin báo xuân
Tôi đón xuân giữa lúc còn chiến chinh Chúc mừng xuân bên ly rượu hành trình Chúc người trai đi xây dựng hoà bình Để cho đất nước vui trọn mùa xuân thắm xinh
Xuân đến ban cho muôn niềm tin Đất mẹ mau bình yên, ruộng cày thêm nhiều luống Hạnh phúc dâng triền miên,xe những mối lương duyên Mái tranh chung bóng nguyệt, gia đình lại đoàn viên
Xuân tới đây với muôn ngàn thiết tha Chúc trần gian năm nay được thuận hòa Với một năm xuân vui vẻ đậm đà Cùng xuân quên hết những chuyện buồn năm đã qua...