arrow
Trang Nhà arrow Nhạc arrow NHỮNG NGÀY THƠ MỘNG VÀ DÒNG NHẠC CỦA HOÀNG THI THƠ (1929-2001)
Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
Trang Nhà
Chủ Trương
Văn
Thơ
Nhạc
Hội Họa - Nhiếp Ảnh
Biên Khảo
Giao Điểm
- - - - - - -
Tác Giả
Tủ Sách
- - - - - - -
Sinh Hoạt
- - - - - - -
Liên Kết
- - - - - - -
Tìm Kiếm
Liên Lạc
NHỮNG NGÀY THƠ MỘNG VÀ DÒNG NHẠC CỦA HOÀNG THI THƠ (1929-2001) PDF Print E-mail

          

           Tâm Hảo hát NHỮNG NGÀY THƠ MỘNG - Nhạc & lời: Hoàng Thi Thơ:    Youtube

Những Ngày Thơ Mộng - Hoàng Thi Thơ

Tìm đâu những ngày thơ ấu qua? 
Tìm đâu những ngày xinh như mộng? 
Tìm đâu những ngày thơ?
Tìm đâu những chiều mơ?
Tìm đâu? biết tìm đâu? đâu giờ?

Tìm đâu những ngày chưa biết yêu?
Chỉ thấy, thấy lòng nhớ thương nhiều 
Rồi đêm ta nằm mơ
Hồn say ta làm thơ
Ngồi ngâm trách lòng ai hững hờ.

Ai tìm giùm đàn bướm trắng
Bay tìm tình đường loang nắng
Ai tìm giùm cô gái xóm
Khoe giọng hò đường hoang vắng
Và nhớ đi tìm đàn bé nô đùa
Ngoài đồng lúa hay trong sân chùa 

Tìm đâu những ngày thơ ước mơ?
Tìm đâu những ngày hết mong chờ? 
Ngày thơ biết tìm đâu?
Ngày thơ biết tìm đâu?
Tìm đâu?  biết tìm đâu? đâu giờ?

 

            

                                      

 

 

                                                           BẢN NHẠC (PDF)

                                                                 Tiểu Sử 

                                              

Hoàng Thi Thơ (sinh 16 tháng 7 năm 1929 - mất 23 tháng 9 năm 2001) là một nhạc sĩ Việt Nam có nhiều sáng tác ca ngợi quê hương, đất nước, con người Việt từ trước 1975. Một số bút hiệu khác của ông là Tôn Nữ Trà Mi, Tôn Nữ Diễm Hồng, Bích Khê, Triệu Phong.

CUỘC ĐỜI:


Hoàng Thi Thơ sinh ngày 1 tháng 7 năm 1929 tại làng Bích Khê, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Ông thuộc dòng họ Hoàng Hữu, một dòng họ khoa bảng có tiếng tăm ở đất Quảng Trị.

Hoàng Thi Thơ từng gia nhập Đoàn Văn nghệ Quảng Trị như một diễn viên ca kịch nhạc do nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba làm trưởng đoàn.

Tháng 12 năm 1946, Hoàng Thi Thơ khi đang tham gia tuyên truyền cùng nhạc sĩ Trần Hoàn ở Huế thì kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Sau khi Huế thất thủ, ông trở ra Vinh theo đề nghị của nhà thơ Lưu Trọng Lư. Tháng 5 năm 1947, ông bắt đầu làm báo, viết văn, trở thành phóng viên và biên tập viên cho tờ nhật báo Cứu quốc. Tháng 9 năm 1948, ông trở lại Huế, tiếp tục hoàn thành chương trình trung học ở Trường Khải Định (về sau trường dời ra Hà Tĩnh và đổi tên thành Trường Huỳnh Thúc Kháng).

Sau khi học xong Tú tài, tháng 10 năm 1950, ông vào đại học tại trường Dự bị đại học Liên khu 3 và 4 tại Thanh Hóa, theo khoa Văn-Triết.

Cuối năm 1952, ông bị Pháp bắt trong một chuyến về thăm gia đình. Sau hiệp định Genève, ông được tự do và vào Sài Gòn sống, dạy sinh ngữ Anh - Pháp ở các trường tư thục và theo nghề viết nhạc, hoạt động văn nghệ. Năm 1957, ông bắt đầu tổ chức những kỳ Đại nhạc hội tại rạp Thống Nhất Sài Gòn. Năm 1961, ông thành lập Đoàn Văn nghệ Việt Nam gồm hơn 100 nghệ sĩ tên tuổi và lưu diễn qua nhiều nước Á Châu cũng như nhiều thành phố trên thế giới: Vạn Tượng, Hồng Kông, Ðài Bắc, Tokyo, Bangkok, Singapore, Sénégal, Paris, London... và nhiều nơi ở Hoa Kỳ. Năm 1967, ông thành lập tiếp Đoàn Văn Nghệ Maxim, gồm 70 diễn viên ca-vũ-nhạc-kịch, tổ chức những chương trình ca vũ nhạc kịch đặc biệt tại nhà hàng Maxim. Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ là người duy nhất được Bộ Thông tin và Tổng cục Chiến tranh Chính trị Việt Nam Cộng Hòa nhiều lần cử thành lập và dẫn các đoàn văn nghệ Việt Nam sang Châu Âu trình diễn...

Tháng 4 năm 1975, đoàn văn nghệ của ông đang lưu diễn ở Nhật Bản thì xảy ra biến cố lịch sử ngày 30-4-1975. Ông không thể trở về nước được và từ đó định cư ở Hoa Kỳ.

Sáng Chủ Nhật 23 tháng 9 năm 2001, ông qua đời một cách thanh bình tại nhà riêng ở Glendale, California. Ông được an táng tại vườn Vĩnh Cửu - nghĩa trang Peek Family, Quận Cam. Mộ của ông nằm ở nhà quàn Heritage Memorial Service, 17712 Beach Boulevard, Huntington Beach, Hoa Kỳ.

GIA ĐÌNH:

Thời kỳ đi kháng chiến, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã có quan hệ tình cảm với Trương Tân Nhân, một người bạn học cùng trường. Về sau khi ông bỏ kháng chiến về thành và không thể trở lại, bà Tân Nhân lúc đó đã mang thai. Sau hiệp định Genève, bà ở lại miền Bắc và tiếp tục sự nghiệp ca hát. Người con trai của hai người mang tên Lê Khánh Hoài (lấy theo họ người chồng sau của bà), hiện đang hoạt động trong lĩnh vực kịch nghệ và điện ảnh tại Sài Gòn.

Tháng 9 năm 1957, ông lập gia đình với ca sĩ Thúy Nga và có bốn người con: 3 trai 1 gái. Trong đó, người con trưởng là Hoàng Thi Thi, vừa là nhạc sĩ vừa là kỹ sư. Ngoài ra ông còn một người con nuôi là Hoàng Thi Thao - người cháu gọi ông bằng chú và cũng là người theo sát chân ông trong nhiều năm hoạt động văn nghệ.

SỰ NGHIỆP:

Ban hợp ca do Hoàng Thi Thơ điều hành từng góp mặt trên đài truyền hình THVN thời Việt Nam Cộng Hòa

ÂM NHẠC:

“Hoàng Thi Thơ là một cái tên lớn, nên chương trình văn nghệ do anh thành lập ra đều là những chương trình cao đẹp, có hình vóc, có nội dung của một của cải tinh thần nào đó... Hoàng Thi Thơ là một người Việt Nam khôn ngoan, khôn ngoan vô cùng, khôn ngoan hơn những người Việt Nam khôn ngoan. Sự khôn ngoan của Hoàng Thi Thơ chính là sự giỏi giang của một nhạc sĩ chân chính đúng nghĩa, lấy khổ đau và bất khuất của quê hương làm chủ đề trình diễn, dẫn chúng ta quay về với những truyền thống tốt đẹp, với lòng yêu thương đồng bào ruột thịt và yêu thương chính bản thân mình.     ” - Kịch sĩ Tuý Hồng nhận định

Hoàng Thi Thơ sáng tác trên 500 ca khúc từ tình ca đến nhạc quê hương, dân ca đến nhạc thời trang, đoản khúc đến trường ca, nhạc cảnh đến nhạc kịch.

Khoảng năm 1972-1973, ông sử dụng thêm bút danh mới là Tôn Nữ Trà Mi và sáng tác một loạt ca khúc mà báo chí thời đó gọi là "đem lại cho làng tân nhạc Việt Nam luồng sinh khí mới và cảm hứng tân kỳ" như "Rước tình về với quê hương", "Việt Nam ơi ngày vui đã tới", "Ô kìa đời bỗng dưng vui", "Xây nhà bên suối", "Ngày vui lý tưởng"... Những ca khúc này đã quen thuộc với người Việt Nam cho đến tận nay.

Trong thời gian cộng tác với nhà hàng Maxim's (Sài Gòn), ông đã thực hiện những tiết mục ca nhạc kịch dã sử và sáng tác những ca khúc hào hùng như "Quang Trung đại phá quân Thanh" hoặc "Trưng Vương đại phá quân Đông Hán".

Năm 1955, Hoàng Thi Thơ sáng tác hai bài trường ca đầu tiên mang tên "Triều Vui Thế Hệ" & "Máu Hồng Sử Xanh". Năm sau, ông cho ra đời trường ca “Ngày Trọng Đại” và đến năm 1963 là "Tiếng Trống Diên Hồng".

Hoàng Thi Thơ còn là tác giả quyển “Để Sáng Tác Một Bài Nhạc Phổ Thông” xuất bản vào năm 1953, dày 500 trang với những phần hướng dẫn về hòa âm, luật sáng tác.

Ông cũng là người đã nâng đỡ hai ca sĩ Sơn Ca và Họa Mi, đào tạo hai người này trở thành những nữ ca sĩ nổi tiếng.

Trước 1975, ông có thực hiện ba băng nhạc mang tên ông với những giọng ca thượng thặng thời đó:

Hoàng Thi Thơ 1: Rước tình về với quê hương
Hoàng Thi Thơ 2: Việt Nam như đóa hoa xinh
Hoàng Thi Thơ 3: Đưa em qua cánh đồng vàng

Ông được Trung tâm Thúy Nga và Thế giới Nghệ thuật thực hiện video về chủ đề nhạc Hoàng Thi Thơ.

    Paris By Night 41: Hoàng Thi Thơ - Một đời cho âm nhạc I
    Paris By Night 47: Hoàng Thi Thơ - Một đời cho âm nhạc II
    Thế giới Nghệ thuật: Hoàng Thi Thơ - Một đời cho nghệ thuật

NGHIÊN CỨU NGHỆ THUẬT MÚA:

Hoàng Thi Thơ cũng nghiên cứu các điệu múa. Ông được cho là người tiên phong xây dựng những điệu vũ vừa hiện đại vừa đậm chất dân tộc. Ông cùng với vũ sư Trinh Toàn và vũ sư Lưu Hồng đã có nhiều công trình hợp tác nghiên cứu và sáng tạo các điệu múa dân tộc: Vũ múa trống, Vũ lên đồng, Vũ múa nón, Múa xòe, Múa Koho...

NHẠC KỊCH, ĐIỆN ẢNH:

Hoàng Thi Thơ đạo diễn sáng tác vở nhạc kịch đầu tiên năm 1963, mang tên "Từ Thức lạc lối bích đào". Năm 1964, vở nhạc kịch thứ nhì "Dương Quý Phi". Năm 1966 vở "Cô gái điên". Năm 1968 vở "Ả Đào say".

Năm 1965, Hoàng Thi Thơ trở thành đạo diễn điện ảnh với cuốn phim đầu tiên là "Cô Gái Điên" quay thành phim từ nhạc kịch cùng tên của ông, do Trung tâm Điện ảnh Quốc gia sản xuất.

Năm 1969, ông đạo diễn cho phim "Người cô đơn" do chính ông sản xuất. Sau khi ra đến hải ngoại, Hoàng Thi Thơ vẫn tiếp tục làm đạo diễn cho một số phim video như "Chuyện Tình Buồn", "Tiếng Hát Trong Trăng", "Người Đẹp Bạch Hoa Thôn" và "Chiêu Quân Cống Hồ".

MỘT SỐ NHẠC PHẨM:

 

                                             

                                                       (NGUỒN: THEO WIKEPEDIA)

                

            

           

                               ĐƯỜNG XƯA LỐI CŨ:    Mỹ Thể        Vũ Khanh

                                    

            

         

                               NHỚ THÀNH ĐÔ:    Thái Thanh        Duy Khánh

                               

 

 

                     TÀ ÁO CƯỚI:    Thanh Tuyền     Tuấn Vũ    Ánh Tuyết

                                

 
 

    

 GẠO TRẮNG TRĂNG THANH:TrangThanhLan & QuangBình Ngọc Cẩm&Nguyễn Hữu Thiết

                             

 

 

 

                     DUYÊN QUÊ:    Hương Lan    Ngọc Hạ & Quang Lê

              

NHẠC KỊCH LÀ GÌ ? Ca sĩ Sơn Ca phỏng vấn Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ và nữ kịch sĩ Kim Tuyến (Youtube)

CÔ GÁI ĐIÊN (Youtube) - Nhạc kịch của Hoàng Thi Thơ 

                        ALBUM NHẠC HOÀNG THI THƠ

Hoàng Thi Thơ 1: Rước tình về với quê hương (Youtube)

Hoàng Thi Thơ 2: Việt Nam như đóa hoa xinh (Youtube)

Hoàng Thi Thơ 3: Đưa em qua cánh đồng vàng (Youtube)

Tình Hồng Cho Em - Hoàng Thi Thơ (Youtube)





 

  CD Thanh Thúy 11 - những tình khúc của Hoàng Thi Thơ

                                     

           

                                             Mời nghe: Toàn bộ CD

                                   

                             

                                            NS Hoàng Thi Thơ, Thúy Nga, Thanh Thúy

                                             

            Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ giới thiệu & vinh danh Thanh Thúy - TT Asia 2000

             (có lời phát biểu của NS Nhật Ngân, NS Anh Bằng, NS Minh Kỳ, NS Ngọc Chánh ...)

                  


                Họa Mi với những tình khúc của Hoàng Thi Thơ

                                     

                   

                                              Mời nghe: Toàn bộ CD


 
Danh ca Họa Mi kể về lần cuối gặp cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ

Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ mất năm 2001. Trước đó 4 năm, danh ca Họa Mi - một trong 2 học trò thân cận và nổi tiếng của ông - đã có dịp gặp gỡ nhạc sĩ lần cuối ở Mỹ.

Nữ danh ca kể lại, năm 19 tuổi, khi đang học tại trường quốc gia âm nhạc TP. HCM, cuộc gặp gỡ định mệnh với nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã đưa cuộc đời cô sinh viên Trường Mi (tên của Họa Mi khi đó) sang một trang khác. Trường Mi trở thành ca sĩ nổi tiếng khi tham gia ca múa nhạc mỗi đêm tại nhà hàng Maxim cũng như chương trình ca nhạc định kỳ trên sóng truyền hình. Chính cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã đặt nghệ danh cho chị.

Họa Mi tâm sự: “Chú Thơ đưa cho bài hát
'Đưa em xuống thuyền' và tập cho tôi hát với ban nhạc, đúng một tuần sau tôi được chú giới thiệu hát chính thức ở nhà hàng Maxim. Khi bước chân lên sân khấu, tôi thấy trong danh sách chương trình không có tên mình mà đề tên Họa Mi thì chạy vô hậu trường thắc mắc với chú. Nhạc sĩ bảo, kể từ hôm nay, cháu sẽ là Họa Mi làm tôi ngạc nhiên vô cùng”.


Ca sĩ Họa Mi chụp ảnh với cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ khi chị còn trẻ

Giọng ca Một mai em đi cũng nói thêm, có lẽ nhạc sĩ đặt nghệ danh cho mình như vậy để “đối trọng” với người học trò đầu tiên của ông là ca sĩ Sơn Ca. Sơn Ca tuy lớn hơn một tuổi nhưng là bạn cùng khóa với Họa Mi tại trường nhạc, được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ nhận làm học trò ngay từ năm nhất và lăng-xê thành ca sĩ nổi tiếng. Còn chị đến năm thứ 3 mới được nhạc sĩ phát hiện và nhận làm học trò.

Trong mắt Họa Mi, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ kỹ lưỡng và rất khó tính. “Chú Thơ tài giỏi nhưng nghiêm khắc. Chú đúng giờ và tôn trọng ê-kíp. Ai làm việc với chú cũng kính nể và quý trọng chứ không riêng tôi. Ngoài vai trò nhạc sĩ, Hoàng Thi Thơ còn là người đầu tiên soạn nhạc kịch, thực hiện phim màu đầu tiên ở Việt Nam”, chị nói thêm.

Nữ ca sĩ hải ngoại biết ơn Hoàng Thi Thơ khi ông đã sáng tác nhiều bài hát để chắp cánh tên tuổi chị bay xa. Mảng ca khúc mang âm hưởng dân ca, quê hương, ông đã dành cho Sơn Ca còn tình ca dành cho Họa Mi. Hai bài hát
'Đời buồn như liễu' và 'Dù xa xăm vẫn thấy rất gần' được ông viết tặng riêng dựa trên cuộc đời Họa Mi.


Gia đình hạnh phúc của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ

Sau khi xuất ngoại, Hoàng Thi Thơ định cư ở Mỹ còn Họa Mi sống ở Pháp nên rất ít khi có dịp qua lại. Nhưng chị luôn sắp xếp để tham gia các chương trình vinh danh âm nhạc của ông.

Năm 1991, sau thời gian dài xa cách, Họa Mi gặp lại người thầy của mình trên đất Mỹ. Lúc này ông bị bệnh tim, chỉ ngủ ngồi mà không được nằm. Tuy nhiên ông vẫn làm việc hăng say. Giọng ca sinh năm 1955 nói: “Chú Thơ yêu âm nhạc vô cùng. Chú bảo với tôi nếu không có âm nhạc, không được làm việc thì chú sẽ chết sớm rồi, không còn sống đến bây giờ đâu. Điều này làm tôi cảm động và trân trọng chú vô cùng”.

Như Quỳnh, Hoàng Thi Thơ, Hoạ Mi

Chương trình Hoàng Thi Thơ 3 – Một đời cho nghệ thuật (1997) tại Canada là lần cuối cùng Họa Mi được diện kiến cố nhạc sĩ. Nữ danh ca kể, lúc đó nhạc sĩ rất sợ chết, ông muốn làm nghệ thuật, có sản phẩm để lại cho đời. Khi đang thực hiện chương trình (lần đó cố nhạc sĩ cũng kiêm luôn công việc MC), ông bị ngất xỉu vì quá xúc động (cố nhạc sĩ vốn bị tim rất nặng, từng phải mổ đến 7 lần) phải cấp cứu tại chỗ. Lúc đó, mọi người sợ rằng ông không qua khỏi nhưng sau khi Họa Mi cùng mọi người săn sóc, ông tỉnh lại và đủ sức khỏe để thực hiện tiếp chương trình. Đây cũng là lần cuối ông thực hiện show diễn vì bác sĩ khuyến cáo nếu ông xúc động sẽ ảnh hưởng đến tim.



Trong
chương trình Sol Vàng tháng 9, 2016 với chủ đề Hoàng Thi Thơ – Đường xưa lối cũ, danh ca Họa Mi sẽ cùng người cháu ruột thân thiết của cố nhạc sĩ là ông Trần Dinh (người sống cùng gia đình, đồng hành, giúp đỡ cho nhạc sĩ khi ông còn làm việc tại nhà hàng Maxim) nhận biểu tượng Sol Vàng.
Nữ danh ca cũng thể hiện mảng nhạc tình của Hoàng Thi Thơ gồm 4 ca khúc:
Rong chơi cuối trời quên lãng, Bài thơ cuối cùng, Hỏi người còn nhớ đến ta và ca khúc chủ đề của: Đường xưa lối cũ.

Kim Chi
- 09/09/2016

                                    

              

              

         RƯỚC TÌNH VỀ VỚI QUÊ HƯƠNG:    Sơn Ca    Thanh Tuyền & Bùi Thiện


                         

 

 

         TÌNH CA TRÊN LÚA:    Sơn Ca & Bùi Thiện    Thanh Tuyền & Duy Khánh

                         


    Hoàng Thi Thơ: Ông Tiên Còn Vướng Bụi Trần - Trường Kỳ

                            

                                                 NS Hoàng Thi Thơ & Trường Kỳ

 Từ gần 10 năm nay, tuy tình trạng sức khỏe trong giai đoạn hiểm nghèo, Hoàng Thi Thơ vẫn hăng say hoạt động, như xuất hiện trong những chương trình video hay trên sân khấu đại nhạc hội và nhất là trong lãnh vực sáng tác. Đối với ông, mỗi lần đứng trên sân khấu, dưới ánh đèn mầu và được gần với khán giả là ông cảm thấy tiêu tan hết những đau đớn và mệt nhọc do căn bệnh tim gây ra.
Cuối cùng, ông đã an lành vĩnh viễn ra đi vào khoảng hơn 8 giờ sáng Chủ Nhật, 23 tháng Chín năm 2001 vừa qua tại nhà riêng ở thành phố Glendale, nam California. Tuy mang một căn bệnh nguy hiểm, có thể ra đi bất cứ lúc nào như lời ông nói, nhưng Hoàng Thi Thơ vẫn luôn luôn lạc quan và yêu đời cũng như không ngừng viết nhạc cho đến giây phút cuối.
Rất tiếc là ông đã ra đi hơn một tháng trước khi chương trình “Đêm Văn Nghệ Thiền Ca Dũng Hành” do Hội Vô Vi tổ chức tại Orlando, Florida vào ngày 3 tháng Mười Một sắp tới. Chương trình sẽ được thu video, với khoảng 15 sáng tác mới nhất của ông mang nhiều mầu sắc thiền, là đề tài ông theo đuổi vào những ngày cuối đời. Đây cũng được coi là một chương trình đặc biệt dành cho một người nghệ sĩ đa tài, lấy nghệ thuât làm cuộc sống của mình.

Đôi dòng tiểu sử

Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ sinh ngày 1 tháng Bảy năm 1929 (Mậu Thìn) tại làng Bích Khê, phủ Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Ông thuộc dòng họ Hoàng Hữu, một giòng họ khoa bảng lẫy lừng ở Quảng Trị.
Con cháu của dòng họ này đã đỗ đạt cao từ đời thứ 13. Thân phụ ông là Hoàng Hữu Bính cũng là một đường quan của triều đình Huế dưới triều vua Đồng Khánh với chức Lang Trung Bộ Công, tước Thái Thường Tự Khanh.
Hoàng Thi Thơ học tiểu học tại Triệu Phong, Quảng Trị, bậc trung học tại Huế rồi Hà Tĩnh. Ông vào đại học từ năm 1950 tại trường Dự Bị Đại Học Liên Khu Ba và Tư tại Thanh Hóa, theo khoa Văn Học-Triết Học. Sau Cách Mạng Tháng Tám 1945, Hoàng Thi Thơ gia nhập Đoàn Văn Nghệ Quảng Trị như một diễn viên ca kịch nhạc do nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ban làm trưởng đoàn. Đến tháng Tám năm 1946, ông trở lại Huế để tiếp tục những năm cuối trung học.
Tháng Mười Hai năm 1946, Hoàng Thi Thơ gia nhập đoàn Tuyên Truyền Kháng Chiến cùng với nhạc sĩ Trần Hoàn, hoạt động tuyên truyền tại mặt trận Huế khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Sau khi mặt trận Huế đổ vỡ vào thượng tuần tháng Hai năm 1947, Hoàng Thi Thơ thoát chạy ra Vinh theo đề nghị của thi sĩ Lưu Trọng Lư. Đến tháng Năm năm 1947, ông bước qua nghề làm báo, viết văn và được mời về làm phóng viên và biên tập viên cho tờ nhật báo duy nhất của kháng chiến thời đó là Cứu Quốc Liên Khu Tự Tháng Chín năm 1948, Hoàng Thi Thơ trở lại ghế nhà trường để hoàn tất trung học tại trường Khải Định từ Huế dời ra Hà Tĩnh và đổi tên thành trường Huỳnh Thúc Kháng. Sau khi đậu tú tài vào năm 1950, ông vào đại học tại Thanh Hóa. Đến cuối năm 1952, Hoàng Thi Thơ rời vùng kháng chiến trở về Huế. Từ đó cho đến năm 1965 ông làm giáo sư trung học dạy hai sinh ngữ Pháp và Anh song song với việc làm nghệ thuật mà ông đã dấn thân và đeo đuổi liên tục từ năm 1945.
Vào tháng Chín năm 1957, ông lập gia đình với Thúy Nga, một nữ nhạc sĩ phong cầm, hiện sức khỏe cũng đang ở trong thời kỳ suy yếu, thỉnh thoảng vẫn phải đi thay máu, nhưng luôn là người tận tụy săn sóc cho Hoàng Thi Thơ trong suốt thời gian bệnh hoạn cho đến khi lìa đời. Cặp vợ chồng nghệ sĩ này có với nhau bốn con, ba trai một gái, trong số có một người con trai mất sớm. Con trai trưởng của ông là nhạc sĩ Hoàng Thi Thi, hiện phụ trách một ban nhạc trình diễn thường trực cho vũ trường Majestic. Ngoài ra ông còn có một người con nuôi là nhạc sĩ vĩ cầm Hoàng Thi Thao (con người anh ruột) từng theo sát ông trong những hoạt động về văn nghệ.

Những ca khúc tình cảm và quê hương…

Về những ca khúc tình cảm, Hoàng Thi Thơ đã sáng tác được một số lượng khá dồi dào so với tổng số trên hàng trăm sáng tác phẩm thuộc đủ mọi thể loại của ông. Trong số những nhạc phẩm này phải kể đến những ca khúc rất thành công như: Tà Áo Cưới, Rong Chơi Cuối Trời Quên Lãng, Hỏi Người Còn Nhớ Đến Ta, Niềm Đau Của Cát, Hình Ảnh Người Em Không Đợi, Xe Hoa Một Chiếc, Tango Nhớ…
Theo Hoàng Thi Thơ thì chính bản tính nghệ sĩ của ông đã giúp cho ông được dễ dàng rung cảm để sáng tác những nhạc phẩm tình cảm đó, ngược lại với những nhận xét sai lầm cho là ông sống về vật chất khi ông tạo được cho mình một cuộc sống ổn định và thoải mái từ trước đến nay.
Nhạc tình của Hoàng Thi Thơ không chỉ hạn hẹp trong tình yêu đôi lứa ở trong nhiều trạng thái tình cảm khác biệt, nhưng còn được đặt vào một bối cảnh thiên nhiên với những cánh đồng lúa mênh mông, những nhịp cầu tre, với những đêm trăng sáng, với những câu hò đượm tình dân tộc như qua những nhạc phẩm như Rước Tình Về Với Quê Hương, Tình Ca Trên Lúa, Gạo Trắng Trăng Thanh, Tôi Nhớ Tên Anh, Đường Xưa Lối Cũ… Nhạc phẩm sau này ra đời từ rất lâu, tuy nhiên đã nói lên được phần nào tâm trạng của ông khi trở về thăm làng Bích Khê vào năm 1993 là nơi ông đã chào đời.

Nhạc sĩ của mọi giới, mọi lứa tuổi

Hoàng Thi Thơ không phải là một nhạc sĩ sáng tác cho một giới, cho một lứa tuổi khán giả nào do khả năng đa dạng của ông. Dòng nhạc của ông từ hơn nửa thế kỷ qua đã đi sâu vào lòng người, đã len lỏi đến khắp miền đất nước. Cho đến khi sang đến hải ngoại người ta còn có dịp khám phá thêm nhiều ca khúc của ông trước kia thường được ký dưới tên Hoàng Thi Thơ hoặc Tôn Nữ Trà Mị̣ Càng về sau, người ta càng vỡ lẽ ra trước sự biến hóa của dòng nhạc của họ Hoàng qua đủ mọi thể loại, đủ mọi tiết điệu, như tiết điệu trẻ trung một thời được liệt vào loại kích động như: Xây Nhà Bên Suối, Túp Lều Lý Tưởng, Cái Trâm Em Cài, Con Tim Và Nước Mắt, O Kìa Đời Bỗng Dưng Vui…
Khi so sánh những nhạc phẩm này với những nhạc phẩm thuộc nhiều thể loại khác, người nghe dễ dàng nhận ra khả năng đa dạng và phong phú của ông. Nhưng đặc biệt hơn cả, Hoàng Thi Thơ đều thành công với tất cả thể loại mang những sắc thái hoàn toàn khác biệt.
Ngoài thể ca khúc, Hoàng Thi Thơ đã cống hiến cho kho tàng âm nhạc Việt Nam một hình thức vô cùng hấp dẫn đối với người yêu nhạc là thể nhạc kể chuyện. Nổi bật nhất là hai nhạc phẩm “Chuyện Cô Lái Đò Bến Hạ” và “Chuyện Tình Của Người Trinh Nữ Tên Thi.” Nhạc phẩm sau, Hoàng Thi Thơ cho biết là một câu chuyện thật. Thi là tên của một thiếu nữ Đà Lạt, yêu một nghệ sĩ có gia đình. Mối tình của Thi rất thiết tha và lý tưởng. Nhưng mối tình ấy trở thành tuyệt vọng để cuối cùng người trinh nữ tên Thi ấy đã chết một cách bi thương.
Qua một cuộc phỏng vấn ông đã cho biết là người nghệ sĩ đề cập đến trong nhạc phẩm này có thể là ông, là Hoàng Thi Thơ của năm 1970.

Từ nhạc cảnh đến trường ca

Ngoài thể ca khúc, qua đến thể nhạc kể chuyện, Hoàng Thi Thơ đã vững vàng bước qua thể nhạc cảnh là một thể nhạc sống động rất thích hợp cho sân khấu như những nhạc cảnh:
Lộng Ngọc, Đưa Em Qua Cánh Đồng Vàng, Người Hành Khất Mù Độc Đáo, Từ Thức, Khi Người Lính Trẻ Trở Về Quê hương, Người Nghệ Sĩ Mù… Thêm vào đó ông cũng là tác giả của một số nhạc cảnh hài vui nhộn và dí dỏm như: Bún Bò Giò Heo Mụ Rớt, Xe Phở, Phá Lấu Lòng Heo Chú Méo, Vịt Ông Cả Lúa Bà Hai…
Nhưng Hoàng Thi Thơ vẫn không chịu dừng lại, ông còn mở rộng khả năng và sự học hỏi của mình qua nghệ thuật sáng tác những trường ca.
Trường ca đầu tiên do Hoàng Thi Thơ sáng tác mang tên “Triều Vui Thế Hệ,” kế đó là “Máu Hồng Sử Xanh” vào năm 1955. Năm sau ông cho ra đời trường ca “Ngày Trọng Đại” và đến năm 1963 ông đã sáng tác một trường ca khác với tên “Tiếng Trống Diên Hồng.”
Tất cả những trường ca của Hoàng Thi thơ đều được trình diễn rầm rộ trên sân khấu và đài phát thanh và được khán thính giả đón nhận một cách nồng nhiệt.

Từ điện ảnh đến nhạc kịch

Tài năng của Hoàng Thi Thơ không chỉ dừng ở đó mà còn qua đến cả một lãnh vực mà ông cho là bao gồm nhiều bộ môn nghệ thuật khác là điện ảnh do bản tính ham học hỏi của ông.
Năm 1965, ông trở thành đạo diễn điện ảnh với cuốn phim đầu tiên là “Cô Gái Điên” quay thành phim từ nhạc kịch cùng tên của ông, do trung tâm Điện ARnh Quốc Gia sản xuất. Năm 1969, ông đạo diễn cho phim “Người Cô Đơn” do chính ông sản xuất. Sau khi ra đến hải ngoại, Hoàng Thi Thơ vẫn tiếp tục làm đạo diễn cho một số phim video như “Chuyện Tình Buồn,” “Tiếng Hát Trong Trăng,” “Người Đẹp Bạch Hoa Thôn” và “Chiêu Quân Cống Hồ.”
Là một nghệ sĩ, Hoàng Thi Thơ không bao giờ muốn ngưng bước vì ông còn nuôi một tham vọng qua việc thực hiện những nhạc kịch opera. Đây là một nghệ thuật có được sự phối hợp chặt chẽ của ba lãnh vực là nhạc, kịch và thi văn, do đó đòi hỏi người sáng tạo phải có một trình độ và kiến thức cao về âm nhạc cũng như kịch và văn.
Do khả năng sẵn có cộng với niềm đam mê tha thiết với nghệ thuật của ông nên Hoàng Thi Thơ đã tạo nên bốn nhạc kịch công phu và giá trị là “Từ Thức Lạc Lối Bích Đào” (1963), “Dương Quí Phi” (1964), “Cô Gái Điên” (1966) và “Ả Đào Say” (1968). Và cũng vì thế, ông được coi như nhạc sĩ Việt Nam đầu tiên viết nhạc kịch. Điểm đặc biệt là những nhân vật chính trong những nhạc kịch của Hoàng Thi Thơ đều là phái nữ. Trong những năm tháng cuối đời ông đã sáng tác thêm được một số nhạc phẩm đề cập đến những nét đẹp và duyên dáng của người phụ nữ Việt Nam như “Bài Thơ Má Núng Đồng Tiền” (2000) và “Tóc Thề Chấm Vai”
(giữa năm 2001).

Hoàng Thi Thơ và vũ dân tộc

Sự thành công của đoàn ca vũ nhạc kịch Maxim’s (thành lập vào năm 1967) được coi là rất đáng kể khi Hoàng Thi Thơ đặt những tiết mục vũ lên hàng quan trọng. Từ đó ông đã cùng vũ sư Trịnh Toàn và Lưu Hồng tiếp tục việc xây dựng cho nền vũ dân tộc Việt Nam và đã xây dựng được một số vũ điệu mới mẻ như Múa Xòe, Múa Koho, Múa Quạt, Múa E Đê, Múa Trống Bồng, Múa Nón Quai Thao…
Ngay từ năm 1961 (mặc dù không phải là vũ sư), ông đã là một nghệ sĩ xây dựng cho nền vũ dân tộc Việt Nam sau khi thành lập Đoàn Văn Nghệ Việt Nam. Đoàn gồm khoảng 100 nghệ sĩ và chuyên viên, qui tụ hầu hết những tài hoa ca nhạc của Việt Nam thời đó. Trong suốt bốn năm làm trưởng đoàn [nhạc sĩ Lê Thương làm phó đoàn] đoàn đã được mời đi trình diễn tại nhiều quốc gia trong những chương trình có tầm vóc quốc tế như Lào, Hồng Kông, Đài Loan, Nhật và Singapore.
Ngoài những lãnh vực được nhắc tới ở trên, Hoàng Thi Thơ còn là tác giả quyển “Để Sáng Tác Một Bài Nhạc Phổ Thông” vào năm 1955. Cho đến nay vẫn được coi là một quyển sách quí đối với những người muốn sáng tác nhạc.
Từ gần 20 năm nay, ông vẫn âm thầm viết hồi ký, nhưng chưa kịp hoàn tất thì ông đã ra đị Về nội dung, ông cho biết sẽ tiết lộ rất nhiều chi tiết đặc biệt chưa được nhắc đến trong suốt cuộc đời tận tụy với nghệ thuật của ông.
Vào năm 1995, để kỷ niệm 50 năm hoạt động nghệ thuật của Hoàng Thi Thơ, một nhóm thân hữu của ông đã cho ấn hành một tập sách đặc biệt, trong đó có ghi lại đầy đủ những hoạt động cùng một số nhạc phẩm chọn lọc của người nghệ sĩ tài hoa.

Những ngày tháng cuối…

Hoàng Thi Thơ cho rằng ông đã sống trọn vẹn cuộc đời của ông để không có điều gì phải ân hận khi xa lìa cuộc sống như thi hào pháp Lamartine đã diễn tả qua hai câu thơ mà Hoàng Thi Thơ cho là nói lên được những cảm nghĩ của ông: “Aimer, chanter, prier, c’est toute ma viẹ A l’heure des adieux, je ne regrette rien…” nghĩa là yêu, ca hát, cầu nguyện, đó là cuộc đời của tôi. Và đến giờ vĩnh biệt, tôi không có điều gì ân hận.”
Trong những ngày ông cho là cuối đời của mình, Hoàng Thi Thơ đã ví cuộc sống hiện nay của mình như một ông tiên.
Tuy nhiên cuộc sống đó khác biệt ở chỗ trái tim ông còn biết rung động khiến ông không thể ngưng công việc sáng tác của một người nghệ sĩ: “Buổi sáng thức dậy, tôi uống nước, tôi nhìn ra dàn hoa, tôi nhìn những con chim. Tôi nghe vang vọng lại những ca khúc tôi đã làm hay những bài của người khác. Rồi tôi lại thích viết nhạc, tôi lại đọc sách, tôi lại tiếp tục đọc sách. Tôi thấy như vậy là cuộc đời đẹp đẽ quá và tôi sáng tác được.
“Nhưng tôi khác ông tiên ở chỗ này: ông tiên không còn vướng bụi trần. Còn tôi khổ quá đến phút này mà trái tim vẫn rung động, điều đó chứng tỏ là vẫn còn vướng bụi trần, bắt tôi phải sáng tác hoài. Nó chỉ khác ở chỗ đó thôi.”


Việt Mercury, 5/10/01

Trường Kỳ

                             

 

 

  HỎI NGƯỜI CÒN NHỚ ĐẾN TA:  Lệ Thu  Quang Dũng  Thái Thanh  Thế Sơn

                          

 

 

RONG CHƠI CUỐI TRỜI PHIÊU LÃNG: Họa Mi  Huy Nguyễn   Khánh Ly  Mai Lệ Huyền  Thiên Kim


                              

                                      

     

    

           MỘT LẦN CUỐI:    Lệ Thu     Tuấn Ngọc & Ngọc Anh      Khánh Ly


 

   XIN VUI LÒNG GỞI THÊM TÀI LIỆU HAY Ý KIẾN XÂY DỰNG VỀ PHAN ANH DŨNG:

 


Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
   Copyright © 2007 Cỏ Thơm

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.

Designed by mambosolutions.com