arrow
Trang Nhà arrow Nhạc arrow MƯA RƠI và Nhạc sĩ ƯNG LANG - Biên soạn: Phan Anh Dũng
Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
Trang Nhà
Chủ Trương
Văn
Thơ
Nhạc
Hội Họa - Nhiếp Ảnh
Biên Khảo
Giao Điểm
- - - - - - -
Tác Giả
Tủ Sách
- - - - - - -
Sinh Hoạt
- - - - - - -
Liên Kết
- - - - - - -
Tìm Kiếm
Liên Lạc
MƯA RƠI và Nhạc sĩ ƯNG LANG - Biên soạn: Phan Anh Dũng PDF Print E-mail

 

                               

                                Mời quý vị nghe ca khúc MƯA RƠI của Ưng Lang và Châu Kỳ

                             Tiếng hát Hà Thanh:   MP3    Youtube (Thúy Vy Trankiem thực hiện)

                                                     Hòa âm và đàn: Thanh Trang  

                                              Tiếng hát: Hiếu Thuận       Jo Marcel


                     

 

 

 

          

               

                      Bài hát “Mưa rơi” của Ưng Lang - Thanh Trang

Lớp người trẻ ngày nay có mấy ai biết đến bài hát “Mưa rơi” của Ưng Lang không nhỉ? “Trẻ” có nghĩa là bốn mươi lăm, năm mươi trở xuống. Mà cho dù không mấy ai biết đến đi nữa thì chắc chắn cũng chả phải do nơi lỗi của họ; vì nếu như các CD trên thị trường, các chương trình gọi là “Nhạc thính phòng”, các ca sĩ chỉ quen hát những “Mưa Sài Gòn mưa Hà-Nội” của Phạm Đình Chương (phổ thơ Hoàng Anh Tuấn; cả hai đều đã qua đời) và “Đuờng xa ướt mưa” của Đức Huy, chẳng hạn, thì làm sao người nghe người ta biết đến những giai điệu đẹp của một thời đã qua, tưởng chừng như lâu lắm! Tuy cũng cần mở ngoặc để nêu sự thể là cả hai bài tôi vừa dẫn làm ví dụ đều là những bài có giá trị cả; và nếu chỉ đưa ra những bài ngang ngửa như thế thì còn nói mà làm gì. Chỉ phiền là người nghe vẫn cứ phải nghe những bài về mưa chả có ra làm sao cả!

Đối với lớp người thích nghe ca hát thuộc cái lứa sáu mươi đổ lên thì hẳn nhiên bài hát “Mưa rơi” của Ưng Lang không lấy gì làm xa lạ! Ai khác sao không biết nhưng riêng tôi thì xưa giờ lúc nào cũng có thể nghe đi nghe lại cả chục lần trong một lúc bài “Mưa rơi” này mà chả cảm thấy phiền hà gì hết! Nghe vào những hôm sắc trời ủ dột, mây đen kéo tới rồi cứ thế mưa rả rích trong đêm thì lại càng cảm thấy thấm thía; và cứ thế mà nhớ nhung đủ thứ chuyện xa, chuyện xưa!

Nhạc sĩ Ưng Lang năm nay, 2008,  tám mươi chín tuổi. Xem danh tính, chẳng cần quen thì ta cũng đều biết ông là người xứ Huế, thuộc hàng danh gia vọng tộc! Tám mươi chín nhưng trông ông vẫn có khuôn mặt cân đối, đặc biệt thanh lịch. Giọng nói vẫn còn âm sắc rõ ràng. Đủ biết là xưa kia ông đẹp giai và hấp dẫn đối với đám nữ lưu xứ Huế cỡ nào!
Gặp ông, tôi nhắc lại bài “Mưa rơi” và bài “Chiều tiễn biệt” mà xưa kia người ta đã từng đưa vào bộ phim Việt Nam ở Sài Gòn vào cái thời cuối thập niên 50. Thường thì bao giờ gặp gỡ những vị như thế này tôi đều một mực kính cẩn và tri ân. Không có các vị ấy thì xưa kia hồi còn nhỏ tôi đã chẳng đuợc nghe những giai điệu đẹp đẽ của các vị để rồi từ đó yêu thích âm nhạc! Ai trong giới sáng tác bất cứ bộ môn gì mà làm ra cái kiểu như “tài năng” của mình là do ”trời phú”, chả có rau Mơ rễ Má gì với giống người thì tôi đồ chừng là trước sau cũng chả làm nên cơm cháo gì!

Tôi còn nhớ khi đề cập đến bài “Mưa rơi” thì tôi có tò mò hỏi thăm đôi điều và đuợc ông dẫn giải về “lai lịch” của nó như sau:

- Thưa Chú, nguyên lai gì dẫn đến bài “Mưa rơi”?
- Ấy là năm 45. Tôi đang làm việc ở Vinh, ngoài Thanh Hóa, vì nghề của tôi là Kỹ Sư Công Chánh.
- Dạ?
- Thế rồi tôi quen cô ấy!
- Chú cho cháu biết danh tính đuợc chăng?
- Tên là  XX (*); mẹ của YY (**) về sau này.
- Tức là nữ ca sĩ YY?
- Đúng rồi!
- Kiểu như lời lẽ trong bài hát thì sau đấy hai người xa nhau? 
- Đúng rồi!

Hỏi xong thì tôi mới sực thấy mình là ngớ ngẩn! Đôi bên ngày đó không xa nhau thì người ta đã thành vợ ông rồi còn gì? Mà đã lấy đuợc nhau thì dễ gì có bài hát? Đã lấy đuợc nhau thì làm gì lại có chuyện: ”Ai đi, như xóa bao lời thề? Thuyền theo nước trôi không về.. Thấu cùng lòng ai não nề nơi chốn phòng khuê ? Mưa rơi …” (***)

- Thế rồi về sau Chú có gặp lại người ta?
- Có! Có gặp lại, nhưng rồi người ta cũng đã qua đời!
- Chú ở lại Vinh cho đến năm nào?
- Nhật nó đảo chánh một cái là tôi trở về Huế!
- Chú ở Huế đuợc bao lâu?
- Sau đảo chánh năm 63 thì tôi vào Sài Gòn!
- Vậy thì khi người ta đưa bài hát “Chiều tiễn biệt” vào phim xi-nê tức là Chú viết bài đó ngoài Huế?
- Đúng rồi!

Bài “Mưa rơi” nó hay ở chỗ nào? Nó hay ở giai điệu cùng lời lẽ theo phong cách của thời “Tiền chiến”. Nó hay và đẹp ở chỗ nó rất giản dị. Tôi còn nhớ lời của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn: ”Khi mới bắt đầu sáng tác thì tôi cứ tìm cách làm sao cho cầu kỳ phức tạp, sao cho “lạ”, thế nhưng càng về sau, càng có kinh nghiệm rồi thì tôi thấy rằng làm thế nào cho hay mà giản dị thì mới là điều khó!” Thì chứ còn gì nữa!
Chỉ cần một người biết đệm ghi-ta sơ sơ, từ đầu đến cuối bài “Mưa rơi” mà cứ bấm hợp âm “Re Trưởng”, một hai chỗ chêm vào hợp âm “Sol Trưởng” hoặc “La Trưởng bực 7” và thế là xong! Mà giai điệu của người ta hay thì vẫn cứ là hay! Chà cần gì phải làm ra cái kiểu “uyên bác”, ba hồi thì “augmenté”, ba hồi thì “diminúe”, ba hồi thì “6 è” hay là “9è”, nói theo tiếng Pháp, thì mới ra trò “đặc sắc”! Cứ xem những bức danh họa của Tàu khi xưa, có bao nhiêu màu sắc nếu không phải chì là mực Tàu nhưng ba hồi đậm, ba hồi nhạt; mà rồi danh họa thì vẫn là danh họa chứ việc gì cứ phải tô trát đủ thứ màu mè vào đấy?

Tôi đàn bài “Mưa rơi” như để trở về với những kỷ niệm của một thời rất xưa cũ đối với riêng mình. 

Thanh Trang
Nam Cali., đầu mùa Xuân 2008

(*) và (**) : Xin cứ tạm xử dụng dưới dạng bí danh như thế đã vì có liên quan đến người còn sống!

(***) : Tôi có hỏi kỹ tác giả xem nơi bản in xưa kia của bài “Mưa rơi” thầy ghi phần lời là của Nhạc Sĩ Châu Kỳ thì sự thể là như thế nào? Ông trả lời: ”Bài hát tôi làm lúc đó đã xong cả nhạc lẫn lời. Thế rồi Mộc Lan xa Châu Kỳ mà đi Hà Nội. Châu Kỳ có tâm sự buồn như vậy cho nên khi thấy bài hát của tôi thì đề nghị cho thay đổi vài chỗ trong lời hát cho gần với cảnh ngộ của mình, dụng ý của Châu Kỳ là lấy đấy như một lời “gửi gấm tâm sự” cho người đã xa mình! Tôi đồng ý để Châu Kỳ sửa vài chỗ như thế và đồng ý để Châu Kỳ đứng tên nơi phần lời ca cho đúng với nguyện vọng về mặt tình cảm riêng tư của anh ấy!”

            

                            Nhạc sĩ Ưng Lang
 (Trích trong bài "Những Nhạc sĩ gốc cố đô Huế" của Nguyễn Văn Chánh - Montreal, Canada)
 
Người nhạc sĩ đầu tiên của đất Thần Kinh mang dòng máu hoàng tộc là Ưng Lang. Ông tên thật là Nguyễn Phước Ưng Lang, sinh năm 1919 tại Huế.

Ông chuyên về Hạ uy cầm  (guitare hawaienne) một loại đàn rất thông dụng thời bấy gi. Ông là tác giả những nhạc phẩm như  “Chiều về thôn Vỹ ” , “Nhạc lòng” , “Chiều tiễn biệt” và nhất là  ca khũc  “Mưa rơi ” viết chung với Châu Kỳ đã đưa tên tuổi ông đến với những người yêu nhạc VN. Tác phẩm  “Mưa rơi” là kết quả của mối tình đầu đau thương của tác giả . Sau  khi tốt nghiệp Trường Công chánh Huế ông được bổ nhiệm về Sở Lục Lộ tỉnh Nghệ An đặt ngay tại thị xã Vinh. Lúc ấy ông 21 tuổi .

Ông được gia đình bà chị  có cửa hàng buôn bán tại Vinh cho một căn phòng để ở. Phòng ông có cửa sổ nhìn sang dãy nhà đối diện bên kia đường. Chiều chiều sau khi đi làm về ông thường mở cửa sổ cho mát và lấy đàn ra lả lướt vái bài cho đỡ buồn. Không ngờ tiếng đàn Hạ Uy cầm du dương của ông lại lọt đến tai của các nghệ sĩ của thị xã. Họ mời ông gia nhập “Ban Nhạc Mang Hưng” mà đa số nhạc sĩ là người Việt gốc Hoa . Nhưng đối với ông tiếng đàn lọt vào tai các nhạc sĩ của thị xã không quan trọng bằng lọt vào tim của một hoa khôi sống với cha mẹ trong căn nhà đối diện với nhà chị ông. Ta hãy nghe nhạc sĩ Lê hoàng Long nói về giai nhân, người yêu đầu tiên của nhạc sĩ Ưng Lang như sau: “Ưng Lang đưọc biết mỹ danh người đẹp là Ch.L. tuổi vừa đôi chín. Từ đó, hàng ngày khi màn đêm buông xuống, Ưng Lang lại lấy đàn ra nắn phím buông tơ. Tiếng đàn Hạ Uy cầm réo rắt, ngân nga vọng sang tận bên kia đường rồi vang trong nhà người đẹp .

Ngày nào như ngày ấy, đúng giờ là tiếng đàn lại nỉ non, thánh thót khiến mỹ nhân nhẹ nhàng thướt tha, uyển chuyển, lúc ẩn, lúc hiện sau tấm màn cửa đong đưa như đang uốn lượn trong vũ khúc trước làn gió nhẹ. Tay nắn phím, tay buông tơ nhưng mắt Ưng Lang vẫn kín đáo nhìn nên thấy cảnh đẹp như Hằng Nga trong vũ khúc Nghê Thường. Tức cảnh sinh tình, tiếng đàn Ưng Lang lại càng thêm thánh thót và nghe thấy buồn man mác hơn. Nếu ai nhìn thấy được cảnh ấy, khách quan cũng nhận định giai nhân và nghệ sĩ tình trong như đã, mặt ngoài còn e.  Ưng Lang mừng thầm cho rằng đây là mối lương duyên tiền định nên ngày ngày chải chuốt từ y phục đến tiếng đàn”.

Sau đó hai người yêu nhau bằng một mối tình thật đằm thắm và thơ mộng. Họ cùng thề non hẹn biển sống với nhau đến hết cuộc đời. Nhưng có ai biết được chữ ngờ. Đôi tình nhân đâu biết cuộc tình nồng thắm của họ sẽ phải tan vỡ vì chiến tranh.  Tháng 3 năm 1945 Nhật đảo chánh Pháp và ra lệnh cho tất cả các công chức phải trở về nguyên quán. Ưng Lang cũng không thoát khỏi cái lệnh quái ác ấy nên phải khăn gói trở về làm việc tại Sở Công Chánh Thừa Thiên. Buổi tiễn đưa đôi tình nhân bịn rịn chia tay lòng đau như cắt. Về đến quê nhà lại gặp cảnh mưa rơi rả rich suốt ngày, bầu trời u ám, nỗi buồn càng thêm da diết. Trong hoàn cảnh đó Ưng Lang sang tác nhạc phẩm “Mưa rơi” và bài hát này đã trở thành ca khúc vượt thời gian"

Mưa rơi, chiều nay vắng người
Bên thềm gió lơi, mơ bóng ngàn khơi
Mưa rơi, màn đêm xuống rồi
Mây sầu khắp nơi, thương nhớ đầy vơi
Mưa rơi, đìu hiu giữa trời
Đêm dài vắng ai, thương nhớ nào nguôi .


Sau ngày chia tay hai người thường xuyên viết thư cho nhau và chờ ngày sum họp. Nhưng tháng  8 năm 1945 chiến tranh nổ ra, không biết gia đình của Ch.L. trôi giạt phương trời nào và từ đó đôi tình nhân mất hẳn liên lạc. Vài năm sau Ưng Lang lập gia đình, sống và làm việc tại Huế. Trước  1975 ông là giáo sư trường Quốc Gia Âm Nhạc Huế.  Mãi đến  20 năm sau ông mới đượ c tin Ch.L, người yêu cũ, đã chết trong chiến tranh.


           Mưa rơi TIỄN ĐƯA NHẠC SĨ ƯNG LANG
                                            Dương Ðình Hùng

Năm 1919 ở Huế có 3 nhạc sĩ chào đời - nhạc  sĩ Nguyễn văn Thương, nhạc sĩ Thu Hồ, và nhạc sĩ Ưng Lang - nay cây Đại thụ cuối cùng cũng từ giã.

Khi thân xác NS Ưng Lang vừa  nằm xuống, khi những đóa hoa phủ kín Anh (xin lỗi gọi Anh vì nhiều chục năm nay NS Ưng Lang  ít cho ai gọi: chú, bác , ông … chỉ gọi Anh), khi nén hương còn cháy đỏ… trời xám lại, gió mạnh, là cơn mưa lại về trùm vây Sài thành gần suốt ngày Chủ nhật 23/8/2009.

Mưa rơi - chiều nay vắng người

Anh nằm xuống đâu có sợ “Mưa rơi“, mộ phần Anh đã che kín, lại khá đẹp toàn bằng Granite, hoành tráng nhất cái nghĩa trang Gò Dưa này.

Anh nằm bên cạnh người vợ thân thương, không  xa  nguời bạn thân anh - NS Trịnh Công Sơn và hàng ngàn người khác nằm quanh yêu qúy Anh..

Trời thịnh nộ, sấm vang cơn gào thét
Thành phố chìm, ngập úng ướt sang Thu?


Đầu năm 2009 sau vài năm định cư ở Mỹ,  Anh Ưng Lang quay về trên chiếc xe lăn, sức khỏe không còn tốt ở cái tuổi trên 90, nhưng nụ cười đôn hậu vẫn còn đó. Sau vài tháng Anh khỏe lại, sáng sớm đi bộ, ngày thay ít nhất 3 bộ áo quần, 3 đôi giày … chải chuốt yêu đời, thỉnh thoảng uống vài cốc bia nhìn “mưa rơi “.

“Mưa rơi“ bản nhạc từ 1942 rất nhiều người hát từ xa xưa Ca sĩ Bạch Yến, Thanh Thúy, Khánh Ly … nhưng dòng nhạc anh Ưng Lang ra mắt tại Sài Thành có thể cái hôm tôi triển lãm ảnh tại Câu Lạc bộ Lao Động, cercle Tây năm 1995 có ca sĩ Hồng Vân, Bảo Yến… tham gia.

Cách đây 5 năm, anh có ra một dĩa nhạc để tặng bạn bè “Chiều về Thôn Vỹ“ , năm 2000 khi Festival Huế anh Ưng Lang làm chương trình nhạc của anh tại nhà anh Bửu Ý, có nhiều ca sĩ học trò cua anh từ xa về tham dự …

Thi ca, âm nhạc hình như đeo đuổi với anh đến suốt cuộc đời. Qua cái tuổi 80 hàng ngày anh vẫn mãi mê trên chiếc xe đạp, chở thêm 1 người, đạp qua cầu Sài Gòn, vào làng báo chí đến nhà HS Tôn thất Văn, điêu khắc gia Trương Đình Quế … ly rượu, âm nhạc … và chuyện ... chiếc xe đạp.

Có ngày trên bãi biển Lộc An (biển có hồ nhân tạo do mấy ngàn tù nhân đào) anh Ưng Lang tắm suốt ngày, chiều tối còn ghé nhà NS Trần quang Lộc, ngồi nhậu đến nữa đêm mới chịu quay về  Sài Gòn.

Nâng ly rượu những ngón tay anh đọng nhịp giữ hư không, hát nhỏ những bài ca vừa sáng tác hôm nào, hòa lẫn trong tiếng động không thôi của chiếc xe lửa. Anh mơ màng chỉ đám mây trắng trên cao, trên đỉnh núi Bạch Mã nơi anh từng làm việc

Mây mây trắng, cheo leo ôm đỉnh núi.
Mặn tiếng nồng, dĩ vãng vọng vọng âm.


Cái thời hơn nửa thế kỷ trước,  anh lập ban nhạc nhạc Guitar Hạ uy Cầm, ban nhạc ALOHA ( tiếng thổ dân Hawaii dùng để chào khi  gặp nhau, chúc một ngày tốt lành). Giờ đây anh Ưng Lang quá tốt lành. Nhưng cái buồn lo trong đời anh có thể là Bản quyền trí tuệ trong việc cải biên Ổ Líp xe đạp:”hồ sơ đã nạp bên Pháp, bên Mỹ .. hơn chục năm nay nhưng bịệt tăm âm tín".

Nắng lại về sau mưa thành phố, nhớ chút gì anh để lại trong bản nhạc “Quán bông giấy” nơi 30 năm trước anh sống tạm trong hẻm Tân Định (cùng hẻm HS Đinh Cường “ đường Trần quốc Toản, có quán bia hơi, có cây bông giấy.

Chiều Tân Định rưng rưng  phượng đỏ, khói thuốc lang thang … bừng mây nắng vàng trong chiếc ly không./.    

         Tưởng Nhớ Nhạc sĩ Ưng Lang (mp3) - Chương trình thơ nhạc của Bích Huyền

                               


                    

Chiều Tiễn Biệt - Ưng Lang

Chiều nay mây giăng nét sầu
sông nước lững lờ, xuôi thuyền về đâu?
Chiều nay mưa gió dãi dầu,
hoa lá phai mầu, gợi niềm thương đau...
Biệt ly cách xa muôn trùng
xao xuyến lòng từ nay khuất bóng
Ngàn xa sương khói mênh mông
Luyến tình núi sông khiến ai chờ trông
Người đi trong mưa gió lúc chiều tàn
hoa lá rơi ngập tràn tiếng chim sầu than!
Chiều miên man trên bến mơ người quan san,
hồn ai chứa chan ôi giây phút ly tan!
Thuyền ơi cách xa đây rồi
Đưa tiễn người giờ theo sương khói
Thuyền trôi trên sóng chơi vơi
gió chiều cuốn lôi bấp bênh ngoài khơi...

Tiếng hát:  Thái Thanh            Khánh Ly

 

                      Một số bản nhạc của Nhạc Sĩ ƯNG LANG

          

86 tuổi mới có được đĩa CD nhạc đầu tay

Đó là album kép "Thành phố mùa đông" của lão nhạc sĩ Ưng Lang, gồm đĩa A với 18 ca khúc - trong đó có nhiều bài quen thuộc với phần lời của nhạc sĩ Châu Kỳ như: Mưa rơi, Chiều tiễn biệt hoặc phổ thơ: Những cánh thời gian (thơ Thân Thị Ngọc Quế), Khi tôi về (thơ Trần Dzạ Lữ), Chiều thứ sáu (thơ Phạm Đích), Quán hoa giấy (thơ Lữ Quỳnh), Một thoáng (thơ Mỹ Hạnh), Lạc nẻo (thơ Phạm Nhuận)... qua các giọng ca Duy Thoán, Minh Ngọc, Thiên Thanh, Christan Lê, Mỹ Hạnh, Nguyễn Long. Đĩa B là 10 ca khúc được trình bày hòa âm do Bửu Minh (con trai lão nhạc sĩ) phối âm...

Lần đầu tiên ra CD nhưng hy vọng không phải là lần cuối cùng, bởi lão nhạc sĩ vẫn còn sung sức lắm lắm và càng cao tuổi thì càng... nhiều cảm hứng sáng tác!

H.Đ.N

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Chiều Về Thôn Vỹ  - MP3 - Thiên Thanh hát

Một Thoáng (thơ: Mỹ Hạnh) - youtube - Mỹ Hạnh hát    

Ký Ức Tango - youtube - Nguyễn Long hát  

Chiều Tiễn Biệt - youtube - Mỹ Hạnh hát

Xuân Thắm - MP3 - Minh Ngọc hát

Khi Tôi Về (thơ: Trần Dạ Lữ) - MP3 - Minh Ngọc hát

Mãi Mãi Xa Nhau - MP3 - Duy Thoàn hát

Quán Hoa Giấy (thơ: Lữ Quỳnh) - Duy Thoàn hát - youtube với hình ảnh NS Ưng Lang và bạn bè

 “Chiều Tân Định rưng rưng phượng đỏ
đỏ gió mùa khô. Đỏ mắt mình
rượu đỏ trên tay tràn nỗi nhớ
hoàng hôn nào hoàng hôn trong tranh
đường thuốc lá chiều nay vắng bạn
một ly mình. Và một ly không
điếu thuốc lá ngậm hoài thấy nhạt
Khói lang thang khói cũng ngập ngừng
Quán hoa giấy chiều nay lãng đãng
Uống ngụm nắng tàn trong chiếc ly không.”

                                

                      Đìu hiu… mưa rơi - Trần Áng Sơn

Những năm đầu thập niên năm mươi, ở Huế có ba cặp vợ chồng nghệ sĩ nổi tiếng. Cặp thứ nhất được mọi giới yêu thích nhất: cặp Mộc Lan-Châu Kỳ. Cặp thứ hai được những người bình dân lao động ưa thích vì họ chuyên hát những bài dân ca hoặc mang âm hưởng dân ca, đó là cặp Ngọc Cẩm-Nguyễn Hữu Thiết và cặp thứ ba, thầm lặng hơn, họ khác với hai cặp vợ chồng nghệ sĩ nói trên, họ không phải là ca sĩ, thành phần ái mộ họ là thanh niên, học sinh nam nữ, đó là cặp vợ chồng nhạc sĩ Ưng Lang. Họ có phong cách riêng, ít xuất hiện trước công chúng, họ nổi tiếng vì tiếng đàn réo rắt, du dương, trầm bổng rất phù hợp với không khí trầm mơ, lắng đọng ở đất Thần kinh. Ngày ấy tôi mới khoảng mười lăm mười sáu tuổi, vào những đêm trăng sáng cùng với vài đứa bạn đạp xe từ Thành Nội lên Thành Ngoại tìm những con đường trồng nhiều nhãn hái trộm vài chùm rồi rủ nhau về hồ Tịnh Tâm vừa ăn nhãn vừa ngắm sen dưới ánh trăng. Có lần đạp xe trên đường trắng toát bởi ánh trăng phủ mênh mang chợt phía sau những lùm cây im lìm, thăm thẳm trong bóng trăng chập chờn hắt lên tiếng đàn ai réo rắt, tiếng đàn như biến thành muôn vàn sợi tơ trời níu chúng tôi, cả lũ ngừng xe ngẩn ngơ lắng nghe tiếng đàn huyền diệu, bài Giọt mưa thu hình như được ai đó tâm sự mang trút vào tiếng đàn làm lũ nhất quỷ nhì ma chúng tôi chợt trở nên những chàng trai mơ mộng, ao ước được ngắm nhìn con người đang nắn cung tơ làm cho những giọt trăng biến thành những giọt mưa thu ấp vào hồn tôi cho đến tận bây giờ.

Những đêm trăng sau đó và cả những mùa trăng kế tiếp tôi đều cố tình đi qua con đường có tiếng đàn biến tôi từ cậu học trò nghịch ngợm thành một gã con trai mơ mộng. Cuối cùng tôi cũng khám phá được con người có tiếng đàn làm thay đổi tâm hồn tôi, đó là một cô gái tuổi áng chừng như tôi, tóc thề, đôi mắt đen nhánh, cặp má hoa hồng, tên nàng tinh khiết như một ni cô: Diệu Liên. Vì quá mê tiếng đàn, tôi kiên nhẫn theo đuổi làm quen. Có lẽ do ngoại hình tôi cũng nhìn được, nhất là giọng nói khác lạ của tôi nên Diệu Liên chẳng mấy tỏ ra kiêu kỳ. Khi đã là bạn nhau rồi Diệu Liên thường nói đùa: Con trai gì môi đỏ như con gái, giọng nói cứ như hát. Thuở lấy tôi mới từ miền Bắc theo gia đình vào Huế nên giọng nói của tôi còn nguyên phong thổ đồng bằng Bắc bộ. Về tiếng đàn của Diệu Liên, cô là học trò của thầy Ưng Lang, người có tài đàn Hạ uy cầm nổi tiếng nhất đất cố đô. Đó là kỷ niệm thứ nhất của tôi về nhạc sĩ Ưng Lang. Khi tình bạn của tôi với Diệu Liên trở nên thân hơn, cô dạy tôi đàn bài Mưa rơi, điểm đặc biệt của ca khúc này là hát đơn ca, duo hay trio đều hay, và tuyệt diệu nhất là khi bản nhạc được tiếng đàn Hạ uy cầm phả cái hồn của mình vào, khi ấy nếu ta có tâm hồn đồng cảm ta sẽ nghe được tiếng mưa rơi thì thầm vào hồn ta những lời tâm sự của mưa. Chỉ tiếc là những ca khúc về mưa thường là những khúc nhạc buồn nên tôi và Diệu Liên sớm phải xa nhau.

Kỷ niệm thứ hai của tôi về nhạc sĩ Ưng Lang, có lẽ vào năm 1954, lúc ấy tôi là cây guitare chủ lực của ban nhạc Nắng Hồng, ban nhạc này quy tụ toàn học sinh, trưởng ban nhạc cũng là một học sinh đang theo học ban tú tài. Ban Nắng Hồng mỗi tuần vào chiều thứ bảy hoặc chủ nhật đều được Ty Thông tin Huế mời chơi trên Đài phát thanh Huế, lúc bấy giờ nhạc sĩ Ngô Ganh đang làm giám đốc. Cũng có lần vì lời mời khẩn khoản ban nhạc toàn là học trò lầu đầu tiên chơi tại nhà hàng Hương Giang, trong cái lần đầu tiên ấy tôi gặp vợ chồng nhạc sĩ Ưng Lang, có lẽ nhà hàng cũng mời đôi vợ chồng nghệ sĩ này. Nhưng đêm ấy nhạc sĩ Ưng Lang không đàn mà chỉ đứng bên cạnh như chỗ dựa tinh thần cho người bạn đời của mình chinh phục thực khách bằng tiếng đàn do chính nhạc sĩ Ưng Lang truyền cho tất cả những tinh tuyệt tài hoa của mình. Tuy đã có đến hay kỷ niệm về người nhạc sĩ mình mến mộ nhưng do tuổi tác quá chênh lệch, trước nhạc sĩ Ưng Lang tôi vẫn còn là thằng nhỏ vừa qua thời kỳ thò lò mũi xanh, lẽ nào lại có thể trở thành bạn?

Thời gian trôi qua vùn vụt, ca khúc “Mưa rơi” và nhạc sĩ Ưng Lang trở thành một phần trong ký ức đầy mơ mộng của tôi. Nhưng chuyện đời không thể ngờ được, hơn ba mươi năm sau, chính xác là 36 năm sau, tôi gặp lại anh Ưng Lang ở Sài Gòn, tại quán Huy Tưởng, lúc này người nhạc sĩ tài hoa nho nhã năm xưa đã trở thanh một tiền bối tóc tuy đã bạc gần hết nhưng dáng điệu vẫn rất hào hoa. Điểm đặc biệt là anh rất chân tình, tuy chưa bao giờ làm quen nhưng anh đối với tôi thân ái như đã quen từ kiếp nào. Ngày xưa tôi đã từng mến mộ Ưng Lang bây giờ lại càng yêu thích hơn. Anh là mẫu nhạc sĩ mà tôi ngưỡng mộ nhất ngay cả những cây đại thụ như Phạm Duy, Lê Thương… vẫn chỉ được tôi ca ngợi về tài năng, còn về con người thì duy chỉ có nhạc sĩ Ưng Lang mà tôi từng biết. Chỉ tiếc là khi gặp lại nhạc sĩ Ưng Lang tôi đã trở thành trung niên bệnh phu, bao nhiêu mơ mộng thuở thanh niên đã bàng bạc cả rồi, muốn theo anh chinh đông chinh tây bằng bia bọt cũng chẳng còn đủ hơi sức. Ngồi ở nhà nhìn cái ngưỡng cửa ngày càng cao dần mà ngao ngán, mà thương tiếc cho một thời tóc xanh. Như thể để bù trừ đã bó phí mấy mươi năm một tình bạn, tôi và anh Ưng Lang thường gặp nhau ở quán Huy Tưởng, cả hai chúng tôi đều ít nói, và hình như cả hai cùng hiền nên… đa tình như nhau; mà ác thay cái giống hào hoa khù khờ lại là típ phụ nữ chiếu mệnh nên cả tôi và anh Ưng Lang đều có tài… chạy trốn ngang nhau? Cũng vẫn chỉ là chuyện đùa, tôi chưa hề thấy anh Ưng Lang “văn nghệ” với người đẹp nào, còn tôi đã hết tuổi hưởng dương mà vẫn… nhát. Chúng tôi trở thành bạn của nhau là chí phải. Xin cám ơn Kim Dung, nhờ ông mà ngày nay có tình bạn vong niên kiểu Châu Bá Thông-Quách Tĩnh ngày xưa đạo lý khệnh khạng thường lắc đầu quầy quậy.

Một hôm đang ngồi uống cà phê với Huy Tưởng chợt một phụ nữ đến gặp tôi, Huy Tưởng vội giới thiệu nàng là con gái nhạc sĩ Ưng Lang, cô có mơ ước trở thành một nhà văn, hiện đã viết xong tác phẩm đầu tay. Với lời ủy thác của anh Ưng Lang, Huyền – tên người phụ nữ – cần sự giúp đỡ của tôi để tác phẩm đầu tay của nàng có thêm nhiều thuận lợi ra mắt bạn đọc. Mặc dù chẳng có quyền hạn gì nhưng sự quen biết thì tôi khá phong phú, tôi tận tình giúp Huyền và ít lâu sau Huyền tặng tôi tác phẩm vừa in xong: “Khoảnh khác định mệnh”.

Mấy năm nay, tôi bỏ hẳn thói quen đi la cà, thế giới chung quanh ngày càng trở nên bất trắc, tôi ngồi một chỗ nghe mình và nghe trời song song hòa quyện những dòng vân vi vô ngã. Sài Gòn đang thay đổi từng ngày, chuyện ấy chẳng liên quan gì đến tôi, ngoại bang tung tiền mua đất nước mình, chuyện ấy nghe cũng đau đau, nhưng cái giá mở cửa là phải thế? Rằng đạo đức đang suy đồi, chưa bao giờ học trò nghiện ma túy nhiều như bây giờ! Lại thêm một cái giá phải trả. Con gái thời nay đi phá thai ngay từ thuở cắp sách tới trường ngày càng tăng. Cũng vẫn là cái giá phải trả. Còn một nghìn lẻ một cái giá phải trả nữa để có một xã hội kẻ cơm ăn không hết, người đói xanh mặt vẫn phải đi bán máu để sinh tồn. Chung quanh là thế đó. Tôi ngồi một chỗ mũ ni chẳng che được đôi tai. Chuyện thiên hạ nghe sao đau thấu tâm can. Còn chỗ nào nương thân? Không, ngay cả rừng cũng đang phải trả giá, suối nguồn nhiễm hóa chất, biết đi đâu!!!

Cũng may vẫn còn. Còn tình người, tình bạn. Tôi ngồi nhà tự diện bích được năm năm thì anh Ưng Lang gửi tập nhạc tuyển “Chiều về thôn Vỹ” trong đó có bài “Mưa rơi” một thời trẻ dại tôi đã trải hồn những giọt mưa ở đất Thần kinh. 19 ca khúc, tinh hoa của một nhạc sĩ đầy khiêm tốn, tinh hoa của một đời người thanh đạm. Xin cám ơn, dù sao vẫn còn le lói một ánh đèn cho tôi hướng tầm nhìn mong đợi. Hai năm sau nữa, anh Ưng Lang lại gửi cho tôi một tập truyện của Công Tôn Huyền, con gái anh. Không nói đến giá trị của tập truyện, đã mấy năm rồi không gặp, chẳng có gì buộc anh Ưng Lang phải nhớ đến kẻ ở ẩn bất đắc dĩ này, thế mà anh vẫn nhớ. Ở MỘT NƠI Không TÌM THẤY THIÊN ĐƯỜNG đến với tôi như lời an ủi. Thiên đường ở ngay trong lòng ta cớ chi phải đi tìm. Hình như những uẩn ức tâm lý của tôi phần nào được giải tỏa. Tôi đã không nhầm khi dành cả đời tương kính một tình bạn, dẫu rằng đôi bạn ấy chênh lệch nhau một phần tư thế kỷ. Thì đã sao? /.

            

   Vui lòng gởi thêm tài liệu và ý kiến xây dựng về Phan Anh Dũng:


Trang NhàLiên KếtLiên Lạc Tạp Chí Cỏ ThơmLiên Lạc Website
   Copyright © 2007 Cỏ Thơm

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.

Designed by mambosolutions.com