Cuối Thu năm 2009 tôi nhận được thư của anh Phạm Ngọc Lân, cư ngụ ở Nam nước Pháp, thông báo anh đã có một blog mới để trình bày những bản nhạc anh thích với đàn guitar. Anh Lân là học trò của Danh Cầm Thủ Đỗ Đình Phương trước 1975 và đã từng trình tấu tây ban cầm cổ điển ở nhiều nơi. Tôi cũng đã có lần giới thiệu bản nhạc Đôi Bạn do anh sáng tác trên mục Nhạc của Cỏ Thơm.

Trong blog của anh Lân, tôi được nghe bài Mộng Ảo, anh soạn lời Việt từ nhạc phẩm không lời Adelita, tuy ngắn nhưng rất nổi tiếng của Nhạc Sư Tây Ban Cầm Tárrega, người xứ Tây Ban Nha. Bản nhạc Adelita gợi nhớ thời trung học ở Sài Gòn khi tôi tập tễnh học đàn, may mắn được nghe những tác phẩm tây ban cầm cổ điển nổi tiếng qua ngón đàn của Phan Ngọc Danh, con của ông Bác ruột và cũng là học trò của Nhạc Sĩ Tây Ban Cầm Hoàng Bửu.

Ngoài Adelita, Tárrega còn có những bài nổi tiếng khác như Lagrima, Gran Vals, Capricho Arabe, Danza Mora ... Bản "Recuerdos de la Alhambra" với ngón đàn tremolo cho toàn bài, đã đưa tên tuổi của Tárrega vào hàng nhạc sư thế giới.

Xin mời quý vị thưởng thức Mộng Ảo qua tiếng đàn hát của anh Phạm Ngọc Lân và nghe những bán nhạc nổi tiếng của Francisco Tárrega qua ngón đàn của Liona Boyd, Christopher Parkening, Narcisco Yepes, Michael Chapelaine, Fernando Espi và Paola Requena Toulouse.

Phan Anh Dũng (7 tháng 1, 2010)

                                Bấm vào đây: Mộng Ảo để nghe Phạm Ngọc Lân đàn & hát 

                                        Bấm vào đây: ADELITA để nghe Liona Boyd đàn

                                               Francisco Tárrega (1852-1909)

Cho đến ngày hôm nay, bản nhạc Recuerdos de la Alhambra (Hồi tưởng về Alhambra) cho tây ban cầm cổ điển với ngón rung tremolo toàn bài vẫn nối tiếng và được giới âm nhạc yêu mến. Tárrega là một nhà soạn nhạc của xứ Tây Ban Nha và là một danh cầm thủ của thế kỷ 19. Ông đã tạo ảnh hưởng lớn và đóng góp rất đáng kể cho sự phát triển nhạc tây ban cầm cổ điển. Ông được xem như là "cha đẻ của kỹ thuật trình tấu tây ban cầm cổ điển tân thời" và được mến mộ như "Sarasate của tây ban cầm" (Sarasate là danh cầm thủ về vĩ cầm).
Recuerdos de la Alhambra được sáng tác với cảm hứng từ cảnh trí của Alhambra, lâu đài của vua người Hồi Giáo, xây vào thế kỷ thứ 13 tại vùng Granada, miền Nam xứ Tây Ban Nha. Một bản nhạc khác cũng được phổ biến rộng rãi và đầy tình cảm của Tárrega là Lágrima (Giọt lệ). Ngoài công việc soạn nhạc, Tárrega đi trình tấu khắp nơi và dạy nhạc. Ông mất ở thành phố Barcelona, Tây Ban Nha ngày 15 tháng 12 năm 1909, lúc mới 57 tuổi

Thời Niên Thiếu của Tárrega
Francisco de Asís Tárrega y Eixea sinh ở Villareal, vùng Castellón, ven biển Địa Trung Hải xứ Tây Ban Nha. Thuở nhỏ học ở Castellón và Valencia. Năm 1874, Ông vào học 3 năm ở Nhạc Viện Madrid và đã được giải nhất về cả 2 môn soạn nhạc và hòa âm.

Những bản nhạc Tárrega hay trình tấu
Ngoài những bản ngắn của Tây Ban Nha còn có những bản soạn lại cho tây ban cầm từ nhiều nhạc sĩ nổi tiếng như Bach, Mozart, Beethoven, Verdi, Chopin ... cũng như các bản của nhạc sĩ trong xứ như Granados, Albeniz ...

Lưu Diễn Âu Châu
Được xem như người tiên phong cho phong trào tây ban cầm tân thời, Ông đã trình diễn độc tấu ở nhiều quốc gia ở Âu Châu trong đó có Pháp (Paris, Nice, Perpignan), Tây Ban Nha (Cadiz, Valencia, Mallorca, Barcelona), Anh Quốc (London) ...

Giáo Sư Âm Nhạc
Tárrega là Giáo sư bộ môn tây ban cầm ở Nhạc Viện Madrid. Ông đã thiết lập phương thức giảng dạy hiệu quả như cách ôm đàn trên một chân được nâng cao lên và những nguyên tắc sử dụng bàn tay trái và phải.

Nhà Soạn Nhạc và Tác Phẩm
Ngoài những bản soạn lại cho tây ban cầm từ các nhạc sĩ khác, Tarrega còn có nhiều bản nhạc mở đầu (prelude) và một số bản nhạc được phổ biến rộng rãi và nổi tiếng. Bản Capricho Arabe viết để riêng tặng cho Breton, nhà sọan nhạc và bạn thân. Bản Danza Mora, sáng tác ở Algeria khi gặp Saint-Saens (nhà soạn nhạc Pháp nổi tiếng với bản Danse Macabre). Bản nhạc Oremus được sáng tác 2 tuần trước khi Ông qua đời. Ông để lại 78 bản nhạc gốc và 120 bản nhạc soạn lại cho tây ban cầm.

Di sản của Tárrega
Ông không chủ tâm viết nhạc để giảng dạy nhưng phương cách và kỹ thuật trình tấu của Ông đã được những học trò như Pascual Poch và Emilio Pujol viết lại trong nhiều bộ sách sư phạm vẫn còn được dùng đến ngày nay.

Tárrega đã tạo ra một thứ âm thanh đặc biệt lãng mạn, nhiều cá tính của xứ Tây Ban Nha cho những người yêu tây ban cầm cổ điển nói riêng và làm giàu cho âm nhạc thế giới nói chung.

Phan Anh Dũng (viết theo các tài liệu về Tarrega bằng Anh ngữ trên internet)

       Bấm vào tên người đàn để nghe các nhạc phẩm nổi tiếng của Tarrega:

           Adelita - Liona Boyd

           Lagrima - Michael Chapdelaine

           Capricho Arabe - Christopher Parkening

           Gran Vals - Fernando Espi

           Recuerdos de la Alhambra - Christopher Parkening

 Danza Mora - Fernando Espi

          VIDEO:

           Recuerdos de la Alhambra -  Narcisco Yepes - với đàn 12 dây

           Capricho Árabe - Paola Requena Toulouse